Апошні лісток (Генры)
Вельмі кароткі змест
Нью-Ёрк, Грынвіч-віладж, пачатак XX стагоддзя. Дзве маладыя мастачкі Сью і Джонсі здымалі разам майстэрню пад дахам.
У лістападзе Джонсі захварэла на пнеўманію. Яна лічыла лісткі плюшча за акном і верыла, што памрэ, калі ападзе апошні лісток. Сью спрабавала яе супакоіць, але дзяўчына не слухала.
На першым паверсе жыў стары мастак Берман.
Уначы была страшная навальніца. Нараніцу Джонсі ўбачыла, што адзін лісток усё яшчэ трымаўся на лазіне. Ён не апаў і наступнай ноччу. Дзяўчына ўзрадавалася і вырашыла жыць. Доктар сказаў, што яна папраўляецца. Але стары Берман памёр ад пнеўманіі. Сью паведаміла Джонсі:
Ах, любая ты мая, гэта і ёсць шэдэўр Бермана, – ён намаляваў яго ў тую ноч, калі з дрэва апаў апошні лісток.
Падрабязны пераказ
Падзел на главы ўмоўны.
Мастацкая колонія і хвароба Джонсі
У невялічкім квартале з заходняга боку Вашынгтон-сквер утварылася мастацкая колонія. Маладыя мастакі прыехалі сюды ў пошуках недарагога жылля, вокнаў з паўночнага боку і атмасферы для творчасці. Пад самым дахам аднаго з трохпавярховых цагляных дамоў мелі майстэрню дзве маладыя жанчыны-мастачкі.
Яны пазнаёміліся за абедам у рэстаране і аказалася, што абедзвюм падабаюцца мастацтва, салата з лісця цыкорыя і шырокія рукавы. Гэта было ў траўні. А ў лістападзе ў колонію завітаў халаднакроўны, нябачны чужаземец, якога дактары называлі Пнеўманіяй.
Ён не злітаваўся над Джонсі. Маленькая жанчына з вадзяністай ад каліфарнійскага ветрыку кроўю не магла даць належнага адпору старому чырванарукаму задышліваму няўклюду. Джонсі ляжала на размаляванай жалезнай койцы, амаль не рухаючыся, утаропіўшыся ў глухую сцяну суседняга дому.
Апошнія лісткі і дзіўная ідэя
Адным ранкам занепакоены доктар папрасіў Сью выйсці з ім у калідор.
Шанцаў у яе – адзін... няхай і з дзесяці... Ды і той толькі пры ўмове, што яна хоча жыць. А калі людзі пачынаюць думаць пра тое, як грабар будзе вышкабаць з печы іхны прах, то тут ніякія лекі ўжо рады не дадуць.
Доктар сказаў, што Джонсі ўзяла да галавы, што ўжо не паправіцца. Сью вярнулася ў майстэрню і знайшла Джонсі, якая ляжала, утаропіўшыся ў акно і лічыла ў адваротным парадку. З акна было відаць толькі голы двор і старую лазіну плюшча, што ўскараскалася да паловы сцяны суседняга дома. Халодны подых восені пазгрызаў з лазіны амаль усё лісце.
Лісткоў. На плюшчы. Калі ападзе апошні, я памру. Я ўжо тры дні гэта ведаю... Я хачу ўбачыць, як ападзе апошні, пакуль не сцямнела. Тады і я памру.
Сью спрабавала пераканаць сяброўку, што гэта дурасць, але Джонсі не слухала.
Стары мастак Берман
Сью пайшла паклікаць Бермана, каб ён ёй папазіраваў для партрэта старога пустэльніка-рудакопа.
Ён жыў на першым паверсе пад імі. Яму было за шэсцьдзесят і ў яго была барада, як у Майсея Мікеланджэла. Берман быў мастаком-няўдальцом, сорак гадоў арудаваў пэндзлем, але і на крок не наблізіўся да сваёй мэты.
Сорак гадоў ён арудаваў пэндзлем, але і на крок не наблізіўся да сваёй Пані... Ён заўсёды збіраўся напісаць шэдэўр, але так ніколі й не здолеў за яго ўзяцца.
Сью расказала яму пра прымхі Джонсі і свой страх. З бляскам у чырвоных вачах стары Берман голасна выказаў сваю пагарду да такіх ідыёцкіх вярозаў, але пагадзіўся пазіраваць.
Цуд выжывання лістка
Калі яны падняліся ў майстэрню, Джонсі спала. Сью апусціла завесу і паказала Берману ісці ў іншы пакой. Там яны падышлі да акна і са страхам зірнулі на лазіну плюшча. З неба падаў нястомны халодны дождж уперамешку са снегам. Берман сеў на перакулены саганок, удаючы пустэльніка на кручы.
Калі нараніцу Сью прачнулася, Джонсі ляжала з расплюшчынымі вачыма, утаропіўшыся ў захінутую фіранку. Яна загадала развесці акно. Нават пад дажджавым шротам і азвярэлымі раптамі ветру выстаяў і застаўся вісець на тле цаглянай сцяны адзін лісток плюшчу - апошні на ўсёй лазіне.
Джонсі была ўпэўненая, што ён ападзе ўначы, але лісток устояў. І нават потым, з наступленнем ночы, калі на волю выбраўся люты паўночны вецер і дождж без перастанку грукаўся ў шыбы, лісток плюшчу, як і раней, быў там.
Нешта быццам утрымала там гэты апошні лісток, каб я ўбачыла, колькі ўва мне благога. Прагнуць смерці – вялікі грэх.
Джонсі папрасіла булёнчыку і малака з партвэйнам. Яна сказала, што калі-небудзь намалюе Неапалітанскую затоку. Папаўдні прыйшоў доктар і сказаў, што цяпер у яе пяцьдзесят на пяцьдзесят шанцаў.
Шэдэўр Бермана і ягоная ахвяра
Наступным днём доктар сказаў, что Джонсі нічога не пагражае. А вось містэр Берман памёр у лякарні ад пнеўманіі. Заўчора зранку швейцар знайшоў яго ў пакоі ўнізе - ён не мог паварушыцца ад болю. Ягоная вопратка і абутак былі прамерзлыя і наскрозь мокрыя.