Знак бяды (Быкаў)/Раздзел 24
з цыкла «Знак бяды»
Кароткі змест раздзела
Пятрок прыехаў цягніком у Менск з невялікім запасам ежы і грошай. У кішэні пінжака ён нёс складзенае Сцепанідай хадайніцтва з дваццаццю сямю подпісамі. У вагоне чалавек з Халопеніч падказаў яму дарогу ад вакзала.
Гарадскі шум і трамваі палохалі Петрака. Ён ішоў уздоўж дамоў, мінаў сталовую і вялікую чаргу па хлеб. Неўзабаве пачалі моцна ціснуць боты, якія ён надзеў у горад па настойванні Сцепаніды.
Пятрок дайшоў да вялізнага Дома ўрада. Яму трэба было перадаць хадайніцтва таварышу Чарвякову, але ён не ведаў, да якіх дзвярэй падысці і ці прапусціць яго ахова. Мінуўшы будынак, Пятрок вярнуўся і накіраваўся да аднаго з уваходаў.
За шклянымі дзвярыма ён убачыў міліцыянера, які ўважліва за ім сачыў. Пятрок не адважыўся падысці і сышоў з падворка. Ён дакараў сябе за страх: хадайніцтва было даручэннем сяльчан, і ён хацеў толькі спытаць, як пабачыць Чарвякова.
Пятрок зрабіў другую спробу, але ля ўвахода ўжо стаялі два міліцыянеры. Ён зноў павярнуў назад. Болю ад цесных ботаў дадалася патрэба знайсці прыбіральню, таму Пятрок адышоў далёка ад Дома ўрада.
Ён доўга ішоў спякотнай вуліцай, не знаходзячы падыходнага месца. У адным двары яго заўважыла жанчына, і ён адразу выйшаў. Пазней Пятрок убачыў адчыненыя вароты іншага двара і дзяўчынку каля калонкі з вадой.
Каб зайсці ў двор, Пятрок папрасіў у дзяўчынкі вады. Атрымаўшы кубак, ён заўважыў за хляўком прыбіральню і паспяшаўся туды. Калі ён вярнуўся, дзяўчынкі ўжо не было. Пятрок выйшаў на вуліцу і зноў задумаўся пра нявыкананае даручэнне.
Ён вырашыў вярнуцца да Дома ўрада і запытаць міліцыянера пра сустрэчу з Чарвяковым або перадачу хадайніцтва. Сяльчане прасілі за арыштаванага старшыню калгаса. Пятрок таксама хацеў вярнуць Чарвякову пазычаны чырвонец.
Калі Пятрок зноў прыйшоў, каля ўвахода нікога не было. Ён паспрабаваў адчыніць адны дзверы, але яны не паддаліся. Міліцыянер адчыніў суседнія і спытаў, што яму трэба. Пятрок дастаў хадайніцтва і сказаў, што хоча трапіць да Чарвякова.
Міліцыянер паведаміў, што Чарвякоў памёр і вярнуць яму доўг ужо немагчыма. Пятрок забраў паперы і пайшоў на вакзал. Ашаломлены, ён купіў білет і чакаў цягніка на Воршу, жадаючы як мага хутчэй вярнуцца дадому.
Персанажы
Цытаты
Ён жа выканаўца агульнай справы, па даручэнні сяльчан. Сам ён тут амаль што старонні. Перадасць і пойдзе назад, чаго хвалявацца? І тым не менш не мог суняць страхавітага хвалявання
Харошы ж быў старшыня - і парцейны, і гаспадарлівы, за што яго арыштоўваць? Гэта ўсё свае, мясцовыя начальнікі, хіба яны разумеюць? Але таварыш Чарвякоў павінен разабрацца, ён жа чалавек душэўны і мае вялікую ўладу.
– Ха, пазычаў! Цяпер на тым свете расплоцішся, дзядзька. На гэтым не ўдасца. Памёр Чарвякоў.
– Гэтак?
Міліцыянера паклікалі ўнутр будынка, а Пятрок застаўся перад дзвярыма на ганку.
Усё, што рабілася навакол, было яму дужа пастыла і дужа хацелася дамоў. Да сваёй сядзібы, пагорка і рова, сваіх лугавін і імшарын, свайго маленечкага кутка на гэтай вялізнай няласкавай зямлі...