Знак бяды (Быкаў)/Раздзел 7
з цыкла «Знак бяды»
Кароткі змест раздзела
Пасля сняданку немцы зноў паехалі да моста, забраўшы з сабой фельдфебеля. Афіцэр застаўся ў хаце, а Пятрок сядзеў у істопцы, прыгнечаны нядаўнім стрэлам. Сцепаніда, крыху ачуняўшы ад спалоху, прыслухоўвалася да гукаў на падворку.
Яна вырашыла пакарміць схаванага парсючка, каб той не зарохкаў і не выдаў сябе немцам. Сцепаніда прыгатавала яму бульбу, папрасіла Петрака паглядзець, ці можна выйсці, але муж толькі безнадзейна адказаў, што ўберагчы гаспадарку ўсё роўна не ўдасца.
Убачыўшы каля кухні толькі Карла і яшчэ аднаго кухара, Сцепаніда непрыкметна прабралася да схованкі і пакінула парсючку ежу. Яе непакоілі і куры, якія хадзілі побач з хляўком: немцы маглі заўважыць іх або пачуць парсючка.
Найбольш Сцепаніда хвалявалася за карову Бабоўку, пакінутую з Янкавым статкам. Ідучы па мокрым полі да ўзлеску, яна думала, што немцы могуць затрымацца на хутары, забраць жывёлу і спаліць дровы. Яна не ведала, як тады яны з Петраком перажывуць зіму.
Сцепаніда знайшла статак, аддзяліла ад яго Бабоўку і павяла дадому. Янка ўсхвалявана паказваў у поле і на развітанне вымавіў «Пук! Пук!». Сцепаніда не стала яго распытваць: яна спяшалася падаіць карову, пакуль немцаў не было на падворку.
Калі яна дайшла да хутара, нямецкая машына ўжо вярнулася. Салдаты ставілі на падворку вялікі брызентавы намёт. Пятрок роспачна развёў рукамі, а Сцепаніда зразумела, што госці ўладкоўваюцца надоўга. Яна спадзявалася хаця б захаваць доступ да хлява і схованкі парсючка.
Немцы адразу запатрабавалі малака. Бабоўка нервова пераступала з нагі на нагу, а Сцепаніда злавалася, што яе прымушаюць карміць чужынцаў. Яна надаіла толькі паўвядра, аддала яго Карлу і сказала, што больш малака няма.
Фельдфебель не паверыў ёй і загадаў Карлу даіць карову самому. Пятрок па яго загаду трымаў Бабоўку за рогі. Карла хутка напоўніў вядро да краёў, і Сцепаніда зразумела, што яе падман выкрыты.
Фельдфебель паклікаў Сцепаніду і пацягнуўся да кабуры. Пятрок упаў на калені і пачаў прасіць не чапаць жонку. Немец дастаў не рэвальвер, а ланцуг і некалькі разоў ударыў ім Сцепаніду па шыі, руцэ і спіне. Іншыя салдаты смяяліся.
Сцепаніда стрывала ўдары, але адчувала моцную крыўду і гнеў. Яна падумала пра сына-салдата і спадзявалася, што калісьці ён адпомсціць за яе знявагу. Адышоўшы да дрывотні, яна хацела заплакаць, але слёз не было. Яна суцяшала сябе думкай, што яшчэ застанецца жыць.
Персанажы
Цытаты
Клопату было шмат, як і трывог, кепскае прадчуванне грызла душу, але знешне Сцепаніда трывала і выглядала спакойнай. Яна была не з тых баб, што па першай бядзе кідаюцца ў слёзы
Нешта ў ёй пыхнула злосцю і зашчапілася ад гэтай іх бесцырымоннасці - быццам яна павінна забяспечваць гэтую зграю малаком ад свае каровы, - хай бы пашукалі дзе яшчэ кароў.
– Паночку! - раптам чужым тонкім голасам закрычаў Пятрок і каленямі бухнуўся на непрасохлы пасля дажджу дол. - Паночку, не трэба! Тут толькі яна зразумела, што немец хоча дастаць свой рэвальвер
Што ж, гагачыце, праклятыя, забаўляйцеся, падумала яна, біце няшчасную жанчыну, якую няма каму абараніць. Але ведайце: у гэтай жанчыны ўсё ж ёсць сын-салдат, ён вам папомніць.
Шкада, у яе даўно не было слёз, быў толькі гнеў, прыдушаны і ледзьве падуладны ёй, ад якога найперш ёй самой было дужа нясцерпна. Ну але хай, суцяшала яна сябе, хай! Яшчэ пабачым.