Знак бяды (Быкаў)/Раздзел 8
з цыкла «Знак бяды»
Кароткі змест раздзела
Пятрок правёў ноч на нязручных дзежках у істопцы. У хаце і на падворку гаспадарылі немцы, таму ён баяўся нават загаварыць з жонкай. Пад раніцу ён задрамаў і ўбачыў сон пра пагрозлівага пацука.
Пятрок прачнуўся ад стрэлу. Зірнуўшы ў акно, ён убачыў нямецкага кухара з вінтоўкай і спалохаўся за Сцепаніду. Неўзабаве кухар прынёс падстрэленую варону. Расчынены хлеў падказаў Петраку, што жонка ўжо павяла карову Бабоўку пасвіцца.
Пятрок застаўся ў істопцы, каб не трапляцца немцам на вочы. Ён назіраў, як салдаты мыліся, галіліся і хадзілі па падворку, не спяшаючыся на працу каля моста. Двое прымацавалі мёртвую варону да парканнага кала, а афіцэр некалькі разоў стрэліў у яе з пісталета пад ухвальныя воклічы салдат.
Пачуўшы, як за істопкай трасуць яблыню, Пятрок выбег у сад. Немцы збівалі яблыкі, дзеля якіх ён чакаў зімы, і тапталі грады. Ён прыгразіў паскардзіцца афіцэру, але малады салдат кінуў у яго надкушаны яблык.
Каля хлява зноў загучалі стрэлы: немцы палявалі на курэй. Афіцэр назіраў за гэтым, а фельдфебель сам трымаў рэвальвер. Пятрок зразумеў, што скардзіцца іх камандзірам няма сэнсу. Фельдфебель паклікаў яго і загадаў хутка прывесці карову, бо немцы патрабавалі малака.
Пятрок знайшоў Сцепаніду з Бабоўкай у кустах і расказаў пра страляніну, яблыкі і загад. Сцепаніда адмовілася аддаваць малако немцам. Перш чым вярнуцца на хутар, яна выдаіла карову проста ў траву, а пасля перадала мужу вяроўку і загадала весці Бабоўку.
Па дарозе карова ўпіралася і не хацела ісці дадому. Пятрок трывожыўся, бо разумеў, што немцы не атрымаюць малака. На хутары ён убачыў зламаную галіну яблыні, абтрасены сад і вытаптаны агарод. Немцы тым часам гулялі на падворку ў мяч.
Пятрок прывёў Бабоўку да кухні. Карла паспрабаваў яе падаіць, але ў вядры набралася толькі крыху малака. На пытанне раз'юшанага фельдфебеля Пятрок адказаў, што карова, відаць, перастала даіцца, і схлусіў, што яна цельная.
Салдаты спынілі гульню і сабраліся каля амаль пустога вядра. Фельдфебель выцягнуў рэвальвер. Пятрок спалохаўся, што яго застрэляць, але немец адштурхнуў яго, забраў вяроўку і стрэліў Бабоўцы ў вуха.
Карова ўпала і памерла на падворку. Фельдфебель пачаў нешта загадваць салдатам, а Пятрок пайшоў прэч. У яго дрыжалі рукі і ўсё цела.
Персанажы
Цытаты
Цяпер ён баяўся выходзіць на падворак, каб лішне не назаляць ім, мусіць, трэба было сядзець тут, у гэтым старасвецкім сховішчы, бо дзе яшчэ было дзецца гаспадару на акупаванай сядзібе?
Ураз страціўшы нядаўнюю рашучасць, Пятрок спыніўся - каму было скардзіцца? Тое, што рабілі салдаты, відаць, не было чымсь недазволеным, іх камадзіры, мусіць, былі такія ж.
Пятрок падумаў, што яна забратае Бабоўку і яны хуценька павядуць яе дадому, але Сцепаніда рашуча прысела да вымя і ўзялася за сіські.
– Што ты ўдумала?
– Што бачыш.
Бабоўка матлянула галавой, дужа скасавурылася, нібы ўчуўшы пагібель, а немец неяк хутка, нібы незнарок, бахнуў стрэлам у яе такое чуйнае заўжды, рухавае вуха.