Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 3
з цыкла «Сэрца на далоні»
Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.
Ранішнія звычкі Гукана і ўспаміны пра ўчарашні адпачынак
Старшыня гарвыканкома звычайна прыходзіў на працу задоўга да пачатку рабочага дня, каб мець час спакойна абдумаць справы і абмінуць кватэрных прасіцеляў.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D1%91%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%91%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%BD.jpg)
Нарэшце, у пустым, добра праветраным кабінеце, у вокны якога лезлі галіны каштанаў, хораша думалася і была магчымасць найлепшым чынам спланаваць свой рабочы дзень.
Аднак у панядзелак ён нечакана праспаў, што яго і забавіла, і раззлавала: такога не здаралася гадоў дваццаць. Ідучы на працу, ён з задавальненнем узгадваў учарашнюю рыбалку, дождж на лузе і вясёлую гутарку з двума жанчынамі за прыгатаваннем юшкі, пакуль гаспадары ездзілі ў вёску.
Прыём наведвальнікаў у выканкоме
У прыёмнай яго чакаў натоўп людзей. Гукан адразу заявіў, што па кватэрных пытаннях не прымае, чым выклікаў незадаволенасць маладой жанчыны, якая скардзілася, што два месяцы не можа трапіць на прыём.
— Чакайце. Можаце лічыць мяне бюракратам, кім хочаце, але давайце адразу высветлім нашы ўзаемаадносіны. Заяўляю рашуча... па кватэрных пытаннях не прымаю.
Старшыня загадаў сакратарцы запісаць жанчыну першай на пятніцу.
Далей ён рэзка адмовіў ваеннаму маёру, які дамагаўся захавання праезду міма школы-інтэрната.
... Дарогу міма школы-інтэрната закрываем. Вы хочаце, каб дзеці глыталі пыл і газы ад вашых машын? Не будзе! Вам далі праезд, прывядзіце яго ў парадак.
Іншым наведвальнікам ён гэтак жа хутка адмовіў альбо накіраваў да свайго намесніка, шукаючы вачыма таго, чыя справа насамрэч важная.
Малады студэнт Кухараў з праектам мікрараёна на Выселках
Увагу старшыні прыцягнуў малады чалавек у светлым касцюме, які трымаў скрутак ватманскай паперы і меў выгляд не прасіцеля, а чалавека са сваёй важнай справай. Ён паведаміў, што хоча прапанаваць новую планіроўку мікрараёна на Выселках — свой дыпломны праект.
Гукан абрадаваўся і адразу запрасіў яго ў свой кабінет, дазволіўшы рассцілаць чарцяжы на доўгім стале. Раней, чым разглядаць праект, старшыня падышоў да акна і доўга любаваўся каштанам, за развіццём плёнаў якога сачыў кожны дзень, — гэта яго заўсёды супакойвала. Але цяпер, гледзячы на дрэва, ён раптам адчуў незразумелую трывогу.
Гукан высветліў, што Кухараў — студэнт-дыпламант Ленінградскага архітэктурнага інстытута, які вырас на Выселках і ведае Шыковіча. Згадка пра пісьменніка вярнула старшыню да ўчарашняга вечара: падвыпіўшы, Шыковіч прыгадаў, як Гукан некалі прымушаў яго складаць лісты Сталіну, і гаварыў з ім занадта фамільярна.
Спрэчка архітэктараў: Гамбіцкі, Кушнер і заходні стыль
Праект спадабаўся Гукану сваёй свежасцю, і ён выклікаў у кабінет галоўнага архітэктара горада і свайго намесніка па будаўніцтве.
Гамбіцкі назваў праект чужародным, заходнім па стылю, на што малады архітэктар з'едліва запярэчыў, назваўшы яго кансерватарам. Гукан, спачатку весела засмяяўшыся зухаватасці юнака, раптам сур'ёзна нагадаў пра свае заслугі ў аднаўленні горада пасля вайны.
Але паважайце нас, старых. Мы з Феліксам Янавічам узарвалі заводы ў сорак першым. Мы збудавалі горад нанова. Хіба кепска збудавалі?
Кухараў, аднак, стаяў на сваім, спаслаўшыся на высокую будаўнічую культуру Чэхаславакіі і ГДР, з чым Гукан пагадзіўся. Кушнер шчыра прызнаўся, што нічога не разумее ў планіроўках, пакуль не ўбачыць іх у натуры. Гукан загадаў Гамбіцкаму сур'ёзна разгледзець праект і вырашыў вынесці ўсе варыянты на абмеркаванне выканкома, каб Выселкі сталі прыгажэйшым раёнам горада. Пасля таго як задаволены студэнт пайшоў, кіраўнікі адзначылі яго прабіўнасць і адукаванасць.
Апавяданне пра рыбалку, смех старшыні і заўвага Кушнера
Пасля таго як размова перайшла на выхадныя, Кушнер расказаў пра паездку ў лагер і без утойвання прызнаўся, што піў там кепскае пладовае віно. Гукан жа з захапленнем узгадаў свой удалы ўлоў акуняў, а потым весела распавёў, як, паводле яго слоў, падпіты Шыковіч задрамаў на беразе і зваліўся ў раку, так што па вадзе паплыў яго капялюш.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BB_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Гукан рагатаў, як даўно ўжо не смяяўся, і нават Гамбіцкі падхапіў смех. Але Кушнер заставаўся сур'ёзным і нечакана заўважыў, што ніколі не бачыў гэтага пісьменніка п'яным, чым адразу спыніў вясёласць старшыні.
Я ніколі не бачыў Шыковіча п'яным. І гэтым асек Гуканаў смех. Старшыня ўміг замкнуўся: патушыў вочы, сцяў вусны. Нахіліўся над сталом, прыгладзіў рэдкія сівыя валасы.
Унутраная трывога Гукана: Шыковіч збіраецца пісаць пра падполле
Перад выхадам Кушнер сарваў каштанавы ліст, чым яшчэ больш узлаваў старшыню, а на прамое пытанне намесніка Гукан не адказаў, чаму Шыковіч сапсаваў яму настрой. Застаўшыся адзін, ён не мог супакоіцца. Больш за ўсё яго трывожыў намер пісьменніка напісаць дакументальную аповесць пра гарадское падполле, каб глыбей разабрацца ў мінулым.
Ну што ж, няхай разбіраецца. ... Не твая гэта справа. Пішы пра тое, што бачыш вакол сябе. Быў ты на фронце — пішы пра фронт. А я кіраваў падполлем — я і напісаў пра падполле.
У думках ён усё больш злаваўся на пісьменніка, папракаючы яго ў няўдзячнасці і зазнайстве, хоць і спрабаваў захаваць аб'ектыўнасць, прызнаючы, што сам за апошнія гады аддаліўся ад чалавека, які некалі яму дапамог.
Сакратар Гарусевіч з паперамі і запіска Яраша пра медыцыну
Разважанні старшыні перапыніў бясшумны прыход сакратара выканкома, надзвычай акуратнага маладога чалавека, які прынёс паперы на подпіс.
Гукан падпісаў дакументы пра асігнаванні на будаўніцтва крамаў і пра новыя паркі, а адказ наконт непарадкаў на могілках прачытаў і адклаў без подпісу. Сярод папер апынулася і запіска старшыні камісіі па ахове здароўя, хірурга Яраша, пра стан гарадскіх бальніц і ўсёй медыцыны. Сакратар палічыў яе неаб'ектыўнай і занадта засяроджанай на недахопах.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D1%87_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Гукан адклаў чытанне запіскі, баючыся яшчэ больш сапсаваць настрой, і, застаўшыся адзін, зноў доўга глядзеў на каштан за акном, стомлена думаючы пра тое, як добра было б адпачыць у ціхім лясным кутку.
Думкі пра Яраша і Тарасава, званок Мухле пра дзікія дачы
Старшыня доўга разважаў, чаму хірург учора не сказаў ні слова пра сваю крытычную запіску, і западозрыў у гэтым нейкі скаардынаваны наступ — успомніў, што сакратар гаркома калісьці разам з пісьменнікам працаваў у адным раёне. Аднак ён супакоіў сябе тым, што ранейшая крытыка хірурга на сесіі прынесла толькі карысць — новыя паліклінікі і бальніцу.
Дзень працягваўся ў звычайным рытме — тэлефонныя званкі, паперы, наведвальнікі. Пасярод дня яму патэлефанаваў намеснік старшыні аблвыканкома, з якім ён абмяркоўваў перанос гарадской мяжы.
У канцы гутаркі Гукан завёў гаворку пра дзікае будаўніцтва прыватных дач і намякнуў на раскошны дом, які пісьменнік з хірургам узвялі ў Дзятлаўскім лясніцтве, параіўшы намесніку праверыць законнасць адведзенага ім участка, каб пазбегнуць непрыемнасцей з прэсай. Скончыўшы размову, ён задаволена пацёр рукі і зноў падышоў да акна палюбавацца на свой каштан, у які ўжо дыхаў спякотны летні дзень.