Горкі ліпавы мёд (Васілевіч)

З пляцоўкі Wikisum
Гэты пераказ створаны з дапамогай штучнага інтэлекту. Ён яшчэ не прайшоў рэдактарскую праверку і можа змяшчаць памылкі.
🍯
Горкі ліпавы мёд
1975
Кароткі змест апавядання
Арыгінал чытаецца за 22 хвілін
Мікразмест
Хлопчык закахаўся ў старэйшую кватарантку, з якой зімой катаўся на каньках. Яна выбрала іншага і з’ехала. Замест чаканага ліста ён атрымаў ад яе мёд без запіскі і, плачучы, развітаўся з дзяцінствам.

Назвы раздзелаў у пераказе — ўмоўныя.

Святочны вечар у чужым горадзе і ўспамін пра Лідачку

Незнаёмы горад. Зіма, пераднавагодні вечар. Дарослы Андрэй ішоў на пошту, каб паслаць дадому святочную тэлеграму.

🧒🏻
Андрэй (Апавядальнік) — апавядальнік, хлопчык-падлетак каля 14 гадоў, пасля дарослы, хударлявы, шчыры, марыць стаць дужым рыцарам, закаханы.

Сярод святочнага натоўпу ён заўважыў шчаслівую маладую пару. Музыка завяла яго ў гарадскі сад, дзе на катку было толькі некалькі хлопчыкаў і жанчына з дачкой. Ён успомніў сына. Аранжавыя ліхтары нагадалі яму мандарыны, якія ён еў на катку ў юнацтве.

Камсамольскі бульвар, Узорная школа і Летні сад

У трыццатыя гады Андрэй жыў у раённым гарадку на Камсамольскім бульвары, абсаджаным вялікімі каштанамі. Ён памятаў іх вясновае цвіценне:

Па вёснах, калі каштаны зацвіталі, у іх далікатных фарфоравых кандэлябрах успыхвала безліч свечак. І тады над Камсамольскім бульварам стаялі белыя ночы.

На бульвары стаяў адзіны ў горадзе помнік чатырнаццаці партызанам, закатаваным у 1920 годзе. Дзеці ведалі іх імёны, фарбавалі зорку і агароджу, садзілі кветкі. Тут жа знаходзілася Першая Узорная школа. За яе плотам трэніраваліся данскія казакі, на якіх хлопчыкі хацелі быць падобнымі. Гараджане ганарыліся і Летнім садам: летам там іграў вайсковы аркестр, ладзілі танцы і спатканні, а зімой залівалі каток.

Смерць бацькі, маціна нястача і з’яўленне Дашы з Лідачкай

Калі Андрэю ішоў чатырнаццаты год, яго бацька-каморнік раптоўна памёр у ад’ездзе ад дому. Хлопчык застаўся з маці.

👩🏻‍🦰
Мама Андрэя — жанчына сярэдніх гадоў, удава, маці Андрэя, швачка, з музычнай адукацыяй, добрая, непрактычная, клапатлівая.

Яе заробку ў швейнай майстэрні ледзь хапала на хлеб, які выдавалі па картках. Яе бацька да рэвалюцыі меў магазін лялек, і праз гэта жанчыне адмаўлялі ў іншай працы. Веданне музыкі і французскай мовы не прыносіла даходу. Яна вырашыла ўзяць кватарантак: іх бацькі замест грошай абяцалі даць сям’і паліва на ўсю зіму. Дровы былі вельмі патрэбныя.

Даша і Лідачка ў доме Андрэя: гаспадарка, танцы і гітара

У іх пасялілася Даша, студэнтка педтэхнікума.

💃🏻
Даша — маладая дзяўчына, студэнтка педтэхнікума, кватарантка, жывая, вясёлая, ўладная, гаспадыня ў доме, любіць танцы.

Яна адразу ўзялася мыць падлогу і перастаўляць мэблю, загадвала Андрэю прыносіць ваду і весела смяялася. Разам з ёю прыехала Лідачка, якая вучылася на тым жа курсе, але ў іншай групе.

👱🏻‍♀️
Лідачка — маладая дзяўчына каля 18 гадоў, студэнтка педтэхнікума, худзенькая, бледная, з русой касой, ціхая, кволая і сумная.

Лідачка была старэйшая за Андрэя на чатыры гады. Даша выгнала іх вытрасці палавікі. Лідачцы не хапала сілы ўтрымаць іх, але яны разам смяяліся. Маці вярнулася з працы ў чыстую, перастаўленую і добра напаленую кватэру. Хутка ўсе жылі як адна сям’я, а Дашу лічылі галоўнай гаспадыняй. Да яе прыходзілі сябры, яна любіла танцы, і кожны раз дадому яе праводзіў новы кавалер. Лідачка заставалася дома, рабілася маўклівай і сумнай. Яна запэўнівала Андрэя, што танцы ёй нецікавыя, і злавалася на яго роспыты. Хлопчык шкадаваў яе, але радаваўся, што яна нікуды не ішла. Дзяўчаты вучыліся іграць на старой сямейнай гітары. Раней пад яе спявалі бацька з маці, а хлопчык не хацеў вучыцца, бо лічыў гэта мяшчанствам. Лідачка паўтарала просты вальс, а часам, застаўшыся адна, плакала.

Зімовы каток, першае каханне і вясновае расчараванне

Аднаго зімовага вечара Андрэй угаварыў Лідачку пайсці на каток. Па дарозе яна ледзь не ўпала, і ён узяў яе за руку. На лёдзе хлопчык вучыў дзяўчыну стаяць на каньках, падтрымліваў і падымаў пасля падзенняў. Ён ганарыўся, што мог быць яе абаронцам. Яму хацелася падняць яе на рукі і кружыць пад музыку, але ён баяўся, што яна раззлуецца. Усю зіму яны каталіся ўдваіх, і Лідачка ўжо сама клікала яго і чакала, пакуль ён скончыць урокі. Маці і Даша жартавалі, што іх трэба пажаніць; дзяўчына смяялася, а Андрэй чырванеў, але не пярэчыў. Ён стаў лепш вучыцца, перастаў біцца, займаўся фізкультурай, старанна сачыў за сабой. Хлопчык хацеў падабацца Лідачцы і марыў, як выратуе яе ад бандытаў і прынясе дадому на руках.

Увесну каток растаў, і Лідачка аддалілася ад Андрэя. Яго адзнакі зноў пагоршыліся. Аднойчы пасля дрэннай адзнакі па алгебры ён ішоў па Чортавым мосціку і сустрэў дзяўчыну з прыгожым хлопцам. Яе спадарожнік меў прыгожыя твар, валасы і постаць, а яшчэ курыў. Лідачка шчасліва смяялася і не заўважыла Андрэя, нават калі яны параўняліся. Ён запомніў яе позірк:

Лідачка глядзела на яго. І вачэй у яе такіх — як і смеху — дома таксама ніколі не было. Яна глядзела і бачыла ва ўсім свеце толькі яго аднаго, гэтага прыгожага хлопца.

Дома Даша назвала Лідачку дурніцай і хацела расказаць, што гэты хлопец гаварыў пра яе іншай дзяўчыне. Але Лідачка не пажадала слухаць, смяялася і плакала адначасова. Андрэй усё чуў з суседняга пакоя і пакутаваў.

Развітанне на станцыі і пасылка з горкім ліпавым мёдам

Пасля экзаменаў Андрэй перайшоў у наступны клас, а дзяўчаты атрымалі накіраванні на працу. Даша з’ехала першай. Лідачка затрымалася на два дні і на станцыі ўсё азіралася на сцежку. Андрэй праводзіў яе і папрасіў напісаць. Усё лета ён чакаў ліста, але атрымаў пасылку з ліпавым мёдам. У паперы ён не знайшоў ні слова для сябе. Маці здагадалася пра яго пачуцці і суцешыла, што ліст прыйдзе асобна. Хлопчык уцёк у сад:

Я кінуўся ад яго ў сад. У самую гушчыню. Каб нічога не чуць. Каб нікога не бачыць. Я да вечара плакаў. І з гэтымі слязьмі пакідала мяне назаўсёды маё маленства.

За аснову пераказу ўзята выданне апавядання з 3-га тома выбраных твораў Васілевіч у 3 тамах (Мінск: Мастацкая літаратура, 1983).