Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 1
з цыкла «Сэрца на далоні»
Беларусь. Лета, меркавана 1961 года. Летняй нядзельнай раніцай хірург Антон Кузьміч Яраш знаходзіўся на даху веранды свайго агульнага з сябрам дома і свістаў, ганяючы чараду галубоў. Разам з ім быў сын-падлетак Віктар, які сачыў за птушкамі праз палявы бінокль. Доктар перажываў за першы вылет птушак па-дзіцячы шчыра і горача.
Унізе ля калодзежа на лаўцы сядзелі Галіна Адамаўна, жонка Яраша, і Валянціна Андрэеўна, жонка журналіста Кірылы Шыковіча. Яны абмяркоўвалі захапленне Антона. У размове выявілася хваравітая рэўнасць Галіны, хоць Валянціна паспрабавала жартам згладзіць напружанне і супакоіць яе.
З другой паловы дома выйшла дачка Шыковічаў Ірына. Яна іранічна заўважыла, што галубы даўно паляцелі ў горад. Віктар груба адказаў ёй, але бацька адразу зрабіў сыну заўвагу за няветлівасць да старэйшай дзяўчыны.
Ірына паклікала з сабой на луг малодшую дачку Ярашаў Наташу. Дзяўчынка захаплялася чытаннем «Прыгод Гекльберы Фіна» і неахвотна адарвалася ад кнігі толькі пасля напамінку бацькоў пра неабходнасць нарваць шчаўя.
Неўзабаве галубы паспяхова вярнуліся да галубятні, што выклікала радасць у бацькі і сына. Аднак адпачынак парушыла з'яўленне коршака ў небе над лугам. Яраш загадаў сыну адбіць драпежніка, і Віктар пабег у зараснікі са стрэльбай, але стрэліў міма.
Птушкі селі на парэнчы балкона мансарды, адкуль неўзабаве высунуўся растрапаны пасля сну Кірыла Шыковіч. Журналіст пачаў бурчэць на шум, бо ён нібыта працаваў над чарговым заказным публіцыстычным артыкулам, хоць насамрэч заснуў.
Між тым жанчыны разам з Наташай пайшлі купацца на рачную старыцу. Яраш жа падняўся на балкон да Шыковіча, дзе сябры пажартавалі, падурэлі і пачалі паміж сабой шчырую размову, гледзячы на прыгожы навакольны краявід лесу і лугоў.
Кірыла прызнаўся, што запрасіў у госці старшыню гарвыканкама Гукана, з якім калісьці разам пісаў кнігу пра гарадское падполле часоў вайны. Шыковіч выказаў жаданне грунтоўна перагледзець ранейшыя ацэнкі і выкрыць несправядлівасць Гукана, які прысвоіў сабе чужыя заслугі і выкрасліў з памяці імёны многіх сапраўдных падпольшчыкаў і загінулых герояў.
Яраш, які сам удзельнічаў у падполлі і выконваў самыя цяжкія заданні, неахвотна паставіўся да прапановы варушыць мінулае і папракнуў сябра ў магчымым самалюбстве. У адказ Шыковіч горача нагадаў словы Юліуса Фучыка пра абавязак збіраць звесткі пра загінулых герояў дзеля будучыні новага пакалення.
Размова закранула глыбокія пачуцці і ўспаміны Антона. Ён зразумеў праўду Шыковіча і паабяцаў сваю падтрымку, але папярэдзіў, што не дазволіць ператвараць высакародную справу аднаўлення гістарычнай справядлівасці ў звычайную помсту або паказуху перад старым чалавекам.
Персанажы
Цытаты
Цяпер, калі я ведаю ў дзесяць разоў больш, чым дзесяць год назад, калі пісалася кніга, мяне абурае тая ацэнка, якую дае падполлю Гукан. Ты глядзі, што выходзіць.
Такія мёртвыя не паміраюць! Яны павінны жыць, стаяць у адным страі з намі! І змагацца! Не было герояў безыменных!.. Гэта сказаў чалавек, які сам аддаў жыццё. Ты забыўся?
Калі гэтага гарэння ў цябе не на адзін дзень, калі ты сур'ёзна хочаш заняцца нашым падполлем, вось табе мая рука... А калі ты паклікаў Гукана, каб паказаць перад ім сілу «вызваленага негра»... я ў такой гульні не ўдзельнічаю.
Навігацыя
Усе раздзелы · Наступны раздзел →