Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 1
з цыкла «Сэрца на далоні»
Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.
Раніца на дачы: галубы доктара Яраша і размовы жанчын
Сумесная дача сем'яў Яраша і Шыковіча стаяла на ўзмежку лесу і лугу непадалёк ад ракі. Летняя нядзельная раніца. На даху веранды стаяў хірург, назіраючы за чарадой сваіх галубоў, якая ўзнялася ў неба.
Доктар Яраш стаяў на даху веранды і свістаў, залажыўшы пальцы ў рот. Свістаў так, што здавалася, з дубоў пасыплецца лісце. У блакітнай бездані неба ўзнімалася чарада чаграшоў.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D1%87_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Побач, на другім канцы веранды, за галубамі ў бінокль сачыў яго сын-падлетак.
Ля калодзежа сядзелі на лаўцы дзве жанчыны і абмяркоўвалі захопленасць мужа адной з іх галубамі. Жонка доктара з дакорам і замілаваннем адзначыла, што муж можа цэлы дзень ганяць галубоў, як дзіця.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Суседка сказала, што захапляецца людзьмі, якія могуць так шчыра радавацца. Галіна жартам пагразіла «пыраўнаваць». Ад уласных слоў у яе трывожна ёкнула сэрца, і яна пачырванела. Валянціна заўважыла гэта і паспяшала заспакоіць сяброўку: назвала сябе старой і расплылай, а Галіну — прыкладам, які Шыковіч ставіў жонцы.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg)
Дзеці, вяртанне галубоў і рэўнасць Галіны
З дома выйшла дачка суседкі, апранутая па-святочнаму, і не ўбачыўшы блізарукімі вачамі галубоў у небе, зняважліва сказала, што яны, мабыць, ужо ў горадзе. Хлопец з даху груба адказаў ёй «Не каркай!», за што бацька яго папракнуў.
Дзяўчына паклікала з сабой на луг малодшую дзяўчынку, дачку доктара, якая сядзела на падаконніку і зачытана рагатала над прыгодніцкай кнігай, не пачуўшы запрашэння. Маці двойчы паклікала яе і папрасіла сысці на луг нарваць шчаўя.
Дзяўчынка неахвотна пабурчала пра жыццё на дачы, дзе не даюць спакойна пачытаць, але ўсё ж пайшла. Тым часам сын доктара заўважыў чараду галубоў, і бацька радасна забегаў па даху, здзіўляючыся, чаму ніхто не верыў у іх вяртанне.
Пакуль мужчыны займаліся галубамі, жонка доктара любавалася мужам, думаючы пра яго моцную постаць і прыгожыя валасы, але тут жа адчувала пякучы боль ад думкі, што іншая жанчына магла б яго абдымаць.
Можа, тысячны раз яна палюбавалася яго асілкавай постаццю, што ўся імкнецца ў неба за галубамі, яго дужымі голымі рукамі, шырокім і мужным тварам, валасамі каштанавага колеру...
Сама яна знарок не хадзіла, каб не падумалі, што не давярае ці пільнуе. Не, ёй вельмі і шчыра хацелася быць такой, як муж... Хочацца... Але яна не можа. Яна пакутуе.
Каб схаваць сваё хваляванне, Галіна паказала мужу на коршака ў небе. Яраш загадаў сыну «пакараць агрэсара», і Віктар пабег па зарасніку са стрэльбай, каб падстрэліць драпежніка, але прамахнуўся.
Шыковіч выходзіць на балкон: жарты, краявіды і размова пра артыкул
З акна паддашка высунуўся лысаваты мужчына з ускудлачанымі валасамі і незадаволена спытаў, чаму яму не даюць спакойна працаваць. Ён выйшаў на балкон у піжаме, пужнуў галубоў і пажартаваў з доктара, што той толькі ганяе галубоў, а не займаецца сваёй справай хірурга.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BB_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Доктар у адказ падняў сябра ў паветра, жартуючы, што яму трэба размінацца. Пасля жанчыны пайшлі на луг купацца, а двое мужчын засталіся на балконе, любуючыся выглядам на луг, старыцу ракі і бор, што абступаў паляну.
Няхай мала яе, але яна адлюстроўвае ўсё — неба і дубы. А павярніся назад і ўбачыш яшчэ адно дзіва прыроды — лес. Цудоўны бор — сасна ў сасну — абступаў невялікую абжытую паляну.
Публіцыст паскардзіўся, што яму цяжка пісаць заказны артыкул і ніяк не выходзіць зрабіць яго добра.
То-та. Гэта пакута. Асабліва на заказаную тэму. Скажы, у цябе было, калі ты хочаш зрабіць лепш, адчуваеш, што можаш зрабіць, а не выходзіць? Атрымліваецца нейкая жвачка. Нудная жвачка.
Спрэчка пра кнігу пра падполле і памяць пра загінулых герояў
Публіцыст прызнаўся, што чакае ў госці даўняга знаёмага, з якім разам напісаў кнігу пра партызанскае падполле. Ён хацеў дазнацца, ці змяніліся яго погляды на тыя падзеі, і меркаваў грунтоўна перагледзець гэтую кнігу, бо цяпер не пагаджаўся з тым, як стары аўтар ацэньваў ролю падполля.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D1%91%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%91%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%BD.jpg)
Ён абурыўся тым, што ў кнізе не названыя многія падпольшчыкі, у тым ліку Яраш, а таксама шмат загінулых. Яраш, аднак, лічыў, што яго роля была другараднай, і сумняваўся, ці варта варушыць мінулае праз столькі гадоў.
Антон! Мне сорамна чуць гэта ад цябе! Такія мёртвыя не паміраюць! Яны павінны жыць, стаяць у адным страі з намі! І змагацца! Не было герояў безыменных!.. Гэта сказаў чалавек, які сам аддаў жыццё.
Публіцыст прынёс кнігу і прачытаў з яе цытату, дадаўшы, што камусьці, мабыць, хочацца, каб мёртвыя маўчалі.
Вось... «Цярпліва збірайце сведчанні аб тых, хто загінуў за сябе і за вас...» Фучык! За сябе і за нас! А ты — «не трэба варушыць мёртвых». Камусьці, мабыць, хочацца, каб мёртвыя маўчалі.
Ён папрокнуў сябра-хірурга, што той хаваецца за сваёй прафесіяй і добрымі справамі, замест таго каб расказаць моладзі пра подзвіг загінулых падпольшчыкаў.
Добрыя справы часам рухаюцца нашым эгаізмам і самалюбствам. ... Але падумай, як было б крыўдна і несправядліва, каб, напрыклад, гісторыя абароны Брэсцкай крэпасці...
Хірург сказаў, што першы напісаў пра сваю нязгоду з іх агульнай кнігай, і прапанаваў сябру руку, паабяцаўшы падтрымку, калі той сур'ёзна возьмецца за тэму падполля. Але дадаў, што калі Шыковіч паклікаў Гукана толькі для таго, каб паказаць перад ім сваю сілу і папсаваць старому чалавеку нервы, то ў такой гульні ён не ўдзельнічае, бо шчыра паважае Гукана, які добра ваяваў і шмат папрацаваў. Пасля гэтых слоў ён жартаўліва ўпіхнуў сябра назад у пакой, каб той нарэшце дапісаў свой артыкул.