Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 29
з цыкла «Сэрца на далоні»
Кірыла Шыковіч працягваў працу над дакументальнай аповесцю пра падполле, аднак яму моцна не хапала доказаў па справе доктара Савіча, каб зняць з яго імя несправядлівае абвінавачанне ў супрацоўніцтве з нацыстамі. Многія ў горадзе сумняваліся ў невінаватасці Савіча, лічачы сведчанні Зосі суб'ектыўнымі, а расказы лекаркі Сухадол — недакладнымі з-за яе ўзросту і склерозу. Шыковіч упарта шукаў новыя матэрыялы ў архівах і спадзяваўся апублікаваць артыкул, які мог бы адкрыць праўду.
Нечакана Шыковіча запрасіў да сябе следчы Сербаноўскі, які за гэты час атрымаў званне маёра. Прыйшоўшы ў кабінет да чэкіста, журналіст даведаўся, што органам бяспекі ўдалося арыштаваць здрадніка і былога правакатара Дымара, які пад рознымі прозвішчамі хаваўся пасля вайны. Сербаноўскі вырашыў правесці допыт у прысутнасці Шыковіча, каб даць яму неабходны матэрыял для працы.
Падчас допыту высветлілася, што Дымар доўгі час працаваў краўцом і адначасова выконваў заданні паліцыі і спецслужбаў акупантаў. Шыковіч успомніў расповяд Яраша пра гэтага чалавека і выкрыў яго: менавіта Дымар калісьці сачыў за падпольшчыкам Кузьмой Кляшчом — самім Ярашам. Здраднік прызнаўся, але спрабаваў апраўдаць сябе тым, што не выдаў тады баявога падпольшчыка.
Галоўным адкрыццём допыту стала запіска-данос на доктара Савіча, якую калісьці напісаў сам Дымар. Правакатар цынічна хваліў нябожчыка Савіча за дабрыню, аднак прызнаўся, што напісаў данос з карыслівых меркаванняў дзеля грошай і кар'еры, бо адчуваў, што доктар насамрэч не падтрымлівае «новы парадак». Шыковіч ледзь стрымліваў гнеў перад такой подласцю.
Для вочнай стаўкі ў кабінет выклікалі былога следчага паліцыі Швагерава, які ўжо адбыў пакаранне за здраду і цяпер жыў мірным працоўным жыццём. Швагераў пацвердзіў, што Дымар напісаў гэты данос і цесна супрацоўнічаў са службай бяспекі. Былы следчы паведаміў важныя акалічнасці: фашысты даведаліся пра сувязь Савіча з партызанамі і пры спробе яго арышту трапілі пад аўтаматны агонь падпольшчыкаў, пасля чаго панеслі страты.
Швагераў патлумачыў матыў фашысцкай правакацыі: каб не падаваць прыклад мужнасці і не ўздымаць дух гараджан весткай пра супраціў паважанага доктара, гестапа абвясціла, быццам Савіча забілі самі партызаны. Таксама ён расказаў пра гераічную гібель лекаркі Вакулавай, якая спрабавала вырваць зброю ў канваіра ў будынку гестапа. Дзякуючы гэтым паказанням рэпутацыя Савіча была цалкам апраўдана, і Сербаноўскі даў згоду на публікацыю артыкула.
Пасля заканчэння допыту Шыковіч паспяшаўся да Яраша, каб паведаміць выдатную вестку і прапанаваць разам наведаць Зосю Савіч. Аднак Антон сустрэў гэтую ідэю з цяжкасцю і ваганнем: ён прызнаўся, што пасля прымірэння даў клятву сваёй жонцы Галіне больш ніколі не бачыцца з Зосяй. Кірыла абурыўся гэтай саступкай сябра, і пасля гарачай спрэчкі Яраш усё ж вырашыў пайсці з ім разам.
Па дарозе сябры абмяркоўвалі яшчэ адну непрыемнасць: рашэнне мясцовых улад аб незаконнасці выдзялення зямлі пад іх дачу і патрабаванне знесці пабудову цягам месяца. Шыковіч бачыў у гэтым схаваную помсту Гукана, які спрабаваў выбіць іх са звычайнай каляіны. Яраш, хоць і быў расчараваны бюракратызмам улад, у глыбіні душы пачаў губляць цікавасць да маёмасных спрэчак, бо яго думкі займалі значна больш складаныя маральныя пачуцці.
Падыходзячы да кватэры Зосі, Антон адчуў незвычайнае юнацкае хваляванне і трывогу, разумеючы, што яго ўнутраны спакой парушаны. Дзверы адчыніла Маша, якая пры іх з'яўленні крыху збянтэжылася. У кватэры была і сама Зося, якая выглядала памаладзелай, спакойнай і шчыра ўзрадавалася гасцям.
Аднак прыемнасць сустрэчы для Яраша была азмрочана тым, што ў пакоі піў чай яго прыёмны сын Тарас. Нечаканая сустрэча з сынам у хаце Зосі паставіла Антона ў няёмкае становішча. Яму стала горка і сорамна ад неабходнасці апраўдвацца, хаваць нявінны візіт ад жонкі і прасіць сына аб маўчанні, што глыбока параніла яго гонар і прымусіла пашкадаваць аб прыходзе.
Навігацыя
← Папярэдні раздзел · Усе раздзелы · Наступны раздзел →