Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 28
з цыкла «Сэрца на далоні»
Гукан па даручэнні гаркама прысутнічаў на мітынгу на станкабудаўнічым заводзе, які прайшоў у апошні дзень з’езда. Рашэнні XX з’езда аб кульце асобы ён раней прыняў спакойна, бо лічыў шкоду культу даказанай і верыў, што змагаўся за ленінскія нормы. Аднак прапанова Тараса Ганчарова знесці заводскі помнік, адкрыты некалі самім Гуканам, выклікала ў яго разгубленасць і страх. Ён палічыў Ганчарова і яго прыёмнага бацьку Яраша адной хеўрай анархістаў, але не адважыўся выступіць.
Пасля мітынгу Гукан пайшоў пешшу па горадзе, які забудоўваўся пад яго кіраўніцтвам. Ён заўсёды адчуваў сябе гаспадаром горада, але цяпер зразумеў, што страціў гэтую ўпэўненасць. Упершыню рашэнні партыі не ўзрадавалі яго. Ён пачаў інакш думаць пра Шыковіча і Яраша, зайздросціў іх унутранай яснасці і адчуў сябе маленькім, разгубленым чалавекам. Яму хацелася публічна аспрэчыць думку Тарасава, быццам ён збіраецца рабіць людзей правакатарамі.
Дадому Гукан вярнуўся разбіты, з галаўным болем і болем у сэрцы. Яго жонка Вольга Раманаўна, работніца ашчаднай касы, нечакана ўважліва чытала газеты пра рашэнні з’езда. На пытанне мужа яна адказала, што культ асобы асуджаны правільна: служыць народу трэба інакш, каб быць побач з Леніным. Гукана раззлаваў яе просты і ўпэўнены адказ, бо ён адчуў, што сам не можа вызначыць сваё стаўленне да падзей.
Вольга заўважыла яго раздражненне і мякка спытала, ці не здарылася непрыемнасць. Гукан схаваў сапраўдную прычыну стану, спаслаўся на стомленасць і боль у сэрцы, але не змог адпачыць і не выклікаў лекара. Ён хадзіў па кватэры, чытаў газеты і глядзеў замежны фільм, нічога не разумеючы.
У думках Гукан зноў вяртаўся да мітынгу і помнікаў. Ён фармальна не адмаўляў рашэнняў з’езда, але лічыў, што асабіста дзейнічаў бы інакш. Яму прыгадалася ўрачыстае адкрыццё помніка, створанага ў першы год яго старшынства, і прамова, якую яму дапамог напісаць Шыковіч. Цяпер Гукан успрымаў паводзіны былога памочніка як пагрозу парадку. Раптоўны моцны боль прымусіў яго прыціснуць руку да грудзей.
Персанажы
Цытаты
Ён заўсёды адчуваў сябе гаспадаром горада. Гэта надавала яму ўпэўненасці, сілы. І раптам цяпер адчуў, што ніякі ён не гаспадар тут… Але ад гэтага адчування яму зрабілася страшна.
Хто і што ён, маленькі чалавек, радавы работнік? (Ён раптам пачаў думаць пра сябе як пра зусім маленькага чалавечка.) «З якою радасцю ты зрабіў бы іх правакатарамі». Няпраўда, таварыш Тарасаў!
Ён не дапускаў думкі, што не згодзен з рашэннем з’езда. Не, ён згодзен. Але ўсё-такі, здавалася яму, нешта рабілася не так. Асабіста ён так не зрабіў бы. Вось хаця б з помнікамі гэтымі…
Навігацыя
← Папярэдні раздзел · Усе раздзелы · Наступны раздзел →