У палескай глушы (Колас)/Раздзел 17
з цыкла «У палескай глушы»
Кароткі змест раздзела
Вярнуўшыся з гасцей, настаўнік Лабановіч расказаў бабцы, што яго добра пачаставалі. Ад прапанаванай капусты ён адмовіўся, бо не хацеў есці. Калі да бабкі нехта прыйшоў, яна выйшла на кухню, а настаўнік перагледзеў вучнёўскія сшыткі.
Пасля Лабановіч пачаў хадзіць па пакоі і зразумеў, што хоча пабачыць Ядвісю. Ён уяўляў, як прызнаўся б ёй, што хоча чуць яе голас і смех, але ведаў, што не асмеліцца сказаць такія словы. Вырашыўшы менш думаць, ён пайшоў да яе.
Лабановіч пералез праз невысокі плот, які аддзяляў школьны двор ад двара падлоўчага, і пастукаў. Служанка паведаміла, што гаспадар з жонкай паехалі ў Хатовічы, а паненкі і Чэсь засталіся дома. Габрынька радасна сустрэла настаўніка і запрасіла ў пакой.
Неўзабаве прыйшла Ядвіся і спытала, чаму госць так рэдка заходзіць. Лабановіч адказаў жартам, што іначай не заўважыў бы, як яна пахарашэла, а Габрыні сказаў, што тая пастарэла. Ядвіся патрабавала растлумачыць яго словы і ўрэшце зрабіла выгляд, што пакрыўдзілася.
Настаўнік схаваўся ў цёмным кутку, нібыта каб Ядвіся не бачыла, як яму цяжка без яе. Сёстры засмяяліся, а Ядвіся падышла да яго з лямпай і запрасіла сесці бліжэй да святла. Усе трое размясціліся каля стала.
Лабановіч перадаў дзяўчатам паклоны ад Сухаварава і Турсевіча. Калі Ядвіся спытала пра Турсевіча, ён пацікавіўся, чаму яна не запыталася спачатку пра Сухаварава. Сёстры пераглянуліся і засмяяліся, а Габрыня згадала яго ігру на гітары.
Лабановіч здагадаўся, што дзяўчаты ўяўлялі, як выглядаюць вусны Сухаварава, калі ён грае і падпявае. Ядвіся запярэчыла, што ён усё выдумаў, але абедзве сястры зноў засмяяліся. Разам з імі смяяўся і малы Чэсь, які дагэтуль моўчкі сядзеў каля печы.
Потым Ядвіся нечакана спытала, ці лічыць настаўнік сябе праўдзівым. Лабановіч палічыў, што само пытанне сведчыць пра недавер, але яна патлумачыла, што хоча пачуць яго меркаванне пра сябе. Калі ён спытаў, ці думала яна пра яго, дзяўчына збянтэжылася і пачырванела.
Ядвіся сказала, што пры сустрэчы з чалавекам нельга не падумаць пра яго. Лабановіч адказаў, што на малалюдным Палессі гэта магчыма, але ў горадзе цяжка свядома заўважыць кожнага сустрэчнага. Ядвіся прызналася, што ніколі не была ў гарадах.
Габрыня нагадала сястры падзякаваць настаўніку за кнігі. Дзяўчаты ўжо даўно іх прачыталі, і Лабановіч паабяцаў прынесці яшчэ. Калі служанка падала самавар, усе селі піць чай і загаварылі пра прачытанае.
Ядвіся спытала, ці была праўдай гісторыя ў кнізе. Лабановіч адказаў, што апавяданне не паўтарае жыццё дакладна, хоць у яго аснове можа ляжаць праўда. Ён дадаў, што пісьменнік мог бы цікава расказаць пра дзвюх сясцёр, якія выраслі ў глухім Палессі і хочуць вырвацца на шырокі прастор жыцця.
Ядвіся засмуцілася і папрасіла настаўніка не смяяцца з іх; ён заўважыў, што закрануў ёй балючую тэму. Габрыня прапанавала напісаць пра сясцёр і згадаць іх старога сабаку Негруся, пасля чаго ўсе зноў засмяяліся. На развітанне Ядвіся сказала, што не расказала настаўніку нечага, але паабяцала зрабіць гэта іншым разам.
Персанажы
Цытаты
Я прыйшоў да цябе, бо хачу бачыць цябе, хачу чуць твой голас: ён гучыць для мяне, як вясна; хачу пачуць твой смех, бо ён, як промень сонца, асвятляе мне душу.
Але вы не ведаеце, ці веру я вам, ці не; не ведаеце, ці лічу вас праўдзівым. Мне проста хочацца ад вас пачуць, як вы думаеце пра сябе.
Гэтыя дзяўчаткі хочуць вырвацца на шырокі прастор жыцця, бо іх забівае і губіць гнілое паветра палескіх балот і гразь розных падонкаў культуры. Вось вам аснова апавядання, драмы і чаго хочаце.