У палескай глушы (Колас)/Раздзел 30
з цыкла «У палескай глушы»
Кароткі змест раздзела
Лабановіч прыкрыў кухонныя дзверы з двара і праз школу вярнуўся да сябе. Калі Ядвіся паспрабавала выбегчы праз кухню, ён застаў яе каля зачыненых дзвярэй і жартаўліва назваў злоўленай птушкай.
Ядвіся папрасіла адпусціць яе, але настаўнік наблізіўся і не даў уцячы. Калі яна кінулася пад яго рукі, ён схапіў яе. Дзяўчына раззлавалася і загадала яму не дакранацца да яе, але ён працягваў трымаць яе за руку.
Лабановіч залюбаваўся яе распушчанымі валасамі і запатрабаваў выкуп за свабоду. Ядвіся сказала, што яе маці таксама мела прыгожыя валасы, але была нешчаслівая. Настаўніку стала шкада дзяўчыны, і ён выпусціў яе руку.
Назваўшы мужчын тыранамі, Ядвіся раптоўна пацалавала Лабановіча, адштурхнула яго і пабегла да дзвярэй. Ён кінуўся за ёй, але яна паклялася памяццю маці, што кінецца пад машыну, калі ён асмеліцца яе пацалаваць. Настаўнік паабяцаў гэтага не рабіць.
На пытанне, ці пойдуць яны гуляць, Ядвіся назвала яго дурнем, пасля ўсміхнулася і знікла за дзвярамі з вузкай паперкай у руцэ. Лабановіч вярнуўся ў пакой, дрыжучы ад хвалявання. Ён быў шчаслівы і вырашыў, што Ядвіся яго любіць.
Два старэйшыя вучні паведамілі, што дзеці выкапалі ўсе ямкі. Настаўнік пахваліў іх і загадаў назаўтра прынесці рыдлёўкі: яны збіраліся схадзіць у лес па дрэўцы і пасадзіць іх каля школы.
Увесь вечар Лабановіч заставаўся дома і ўспамінаў пацалунак. Ён не разумеў, чаму Ядвіся пагражала кінуцца пад машыну і назвала яго дурнем, а потым добра ўсміхнулася. Яму хацелася зноў яе ўбачыць і даведацца, што яна адчувае.
На наступны дзень, у суботу перад Вербніцай, настаўнік прачнуўся позна пасля амаль бяссоннай ночы. Ён ведаў, што заняткі для большасці вучняў заканчваюцца: пасля Вялікадня прыходзілі толькі трое, якім трэба было рыхтавацца да экзамену.
У цёплы вясновы дзень Лабановіч пайшоў з дзецьмі ў лес. Па дарозе яны бачылі сялян, якія выязджалі ў поле, чулі птушак і жаб, заўважалі маладое лісце і квітнеючыя вербы. У лесе настаўнік пагаварыў з вучнямі пра наваколле і пасадку дрэў.
Дзеці разышліся шукаць саджанцы, а Лабановіч выбраў маладую грушку, каб пасадзіць яе на памяць пра Ядвісю. Ён асцярожна выкапаў дрэўца, сам прынёс яго ў школьны двор, пасадзіў на сонечным месцы, паліў і агарадзіў коллямі. За іншымі дрэвамі ён даручыў даглядаць вучням.
Пасля абеду дзеці здалі кнігі і разышліся на святы. Лабановічу было крыху шкада развітвацца з імі, хоць доўгія школьныя дні за зіму яго стамілі. Ён абышоў пасаджаныя дрэвы і доўга чакаў, пакуль Ядвіся выйдзе ў двор.
Нарэшце ён паклікаў яе і дапамог пералезці цераз плот. Даведаўшыся, што грушку пасадзілі на памяць пра яе, Ядвіся засмяялася і сказала, што вырве яе, бо тая такая ж калючая і дзікая, як яна сама. На просьбу зноў пацалаваць яго перад шпацырам яна строга адказала, што больш ніколі гэтага не зробіць.
Персанажы
Цытаты
Яна раптоўна абхапіла рукамі яго шчокі і, у момант прыблізіўшы яго галаву, пацалавала, а потым з сілаю адштурхнула яго і кінулася за дзверы. А ён, як бы апалены маланкаю, стаяў на месцы колькі моманту.
— Калі асмеліцеся пацалаваць мяне, то, клянуся памяццю мацеры, я кінуся пад машыну! — І цёмныя акруглыя вочы яе бліснулі іскрамі гневу.
— Мілая, родная Ядвісечка! Не, не, не буду...
Знайшоўшы маладое, крэпенькае і стройнае дрэва, ён доўга і асцярожна капаўся каля яго, пакуль акуратненька не было яно выкапана разам з зямлёю. Сам нёс яго дамоў, пасадзіў у куточку на школьным двары
— Гэту грушку я пасадзіў на памяць аб вас.
Яна доўга разглядала яе. Потым засмяялася і сказала:
— Я вырву яе і выкіну.
— Чаму?
— Бо яна такая ж калючая і дзікая, як я.