Каласы пад сярпом тваім (Караткевіч)/Кніга 2/Раздзел 11
з цыкла «Каласы пад сярпом тваім. Кніга 2»
Дзяленне пераказу на раздзелы — умоўнае.
Падрыхтоўка да ўцёкаў
Восеньскім вечарам у лясным астраўку каля Равекі Алесь Загорскі з сябрамі чакаў вестак з маёнтка Раўбічаў. Яны збіраліся дапамагчы Міхаліне Раўбіч уцячы, каб яна магла выйсці за Алеся.
Кагут паведаміў, што бацька Міхаліны, пан Яраш, размаўляў са старым Хаданскім, а служанка Тэкля збірала рэчы паненкі. Міхаліна загадала чакаць яе на захадзе сонца каля пралому ў паркавай агароджы.
Алесь з цеплынёй успомніў апошнюю запіску Майкі, у якой яна прасіла забраць яе. Ён паслаў старога Кандраці з вернымі палясоўшчыкамі заняць царкву ў Мілым. Сябар Алеся Мсціслаў Маеўскі размеркаваў астатніх: у выпадку пагоні жаніх з Майкай павінны былі ехаць наперадзе, а ён з Кагутамі прыкрываў бы іх.
Коннікі рушылі да Раўбічаў, хаваючыся ў ярах і не стамляючы коней раней часу. Сябры былі ўзбуджаныя і жартавалі, а Алесь баяўся, што ўцёкі сарвуцца.
Уцёкі і вянчанне
Каля парку яны ўбачылі Майку: яна выбегла раней часу, без рэчаў, і не магла знайсці пралом. Пачуўшы шум у парку, Алесь зразумеў, што нешта перашкодзіла ёй. Кандрат паказаў дарогу і дапамог ёй выбрацца, а Алесь пасадзіў яе на каня. Яе вопратка для небяспечнай скачкі, відаць, і насцярожыла хатніх.
Уцекачы памчаліся ў Мілае, да царквы-крэпасці з тоўстымі мурамі і вежамі. Здалёк яны ўбачылі паходні каля Раўбічаў. Алесь адправіў Крэбса з коньмі ў Вежу, а астатнія замкнуліся ў царкве, дзе ўсё было падрыхтавана да вянчання.
Падчас абраду Алесю здавалася неверагодным, што сябры сабраліся дзеля яго і што дзяўчына побач стане яго жонкай. Ён нават адчуў, як мала яе ведае, і засаромеўся сваіх сумненняў. Але дотык яе рукі вярнуў яму радасць, а слова «назаўсёды» стала для яго клятвай.
Калі маладыя з сябрамі падымаліся на царкоўную галерэю, у дзверы ўдарылі чымсьці цяжкім. Унізе яны ўбачылі каля паўсотні коннікаў з паходнямі: брата Міхаліны Франса Раўбіча, Хаданскіх і іхніх людзей.
Аблога царквы
Франс назваў Алеся злодзеем і загадаў прынесці бярвенні, каб узяць царкву. Алесь адказаў, што Міхаліна цяпер яго жонка, папрасіў у Франса даравання і прапанаваў мір. Ён паабяцаў ніколі не страляць у новага сваяка, але адчыніць дзверы адмовіўся: ён не давяраў Хаданскім і адказваў за жыццё сяброў.
Я схіліў на гэтую справу сяброў і адказваю за іхняе жыццё і бяспеку.
Стары Хаданскі пагражаў забіць Алеся. Пасля яго сын Ілля горача размаўляў з Франсам, а калі Алесь яшчэ раз заклікаў брата жонкі адумацца, з гурту каля Хаданскага стрэлілі. Абаронцы царквы адказалі агнём.
Алесь спрабаваў спыніць перастрэлку, але Мсціслаў даў яму стрэльбу. Алесь стрэліў у Іллю і спалохаўся, што забіў яго; той, аднак, падняўся. Янку Клейну паранілі ў руку. Потым абложнікі прывезлі дзве парадныя гарматы з ганка Раўбічаў і адкрылі агонь. Мсціслаў загадаў біць па гарматах, інакш абаронцам пагражала смерць.
Вяртанне Міхаліны
Калі Ілля Хаданскі збіраўся запаліць гармату, жанчына вырвала ў яго кнот і дала яму аплявуху. Гэта была Надзея Клейна, якая прыйшла разам з маці Міхаліны, Эвелінай Раўбіч.
Надзея загадала мужчынам кінуць зброю і паклікаць Майку. Яна сказала дзяўчыне, што ў яе бацькі здарыўся ўдар, маці ледзь трымалася на нагах, а дома засталася напалоханая Ядвінька. Клейна прасіла Міхаліну сысці з царквы і паклялася, што яе ніхто не зачапіць.
Алесю Надзея прапанавала на два месяцы з’ехаць далей ад улад, пакуль яна і іншыя будуць яго абараняць. Калі ён вернецца і пан Яраш ачуняе, яна сама прывядзе да яго жонку. Алесь дазволіў Майцы ісці і паабяцаў чакаць.
— Ідзі,— сказаў ён.— Я пачакаю. Я цябе заўсёды буду чакаць.
— Я таксама буду чакаць, Алесь.
Міхаліна спусцілася па прыступках і выйшла да Надзеі. Калі Франс зрабіў крок да сястры, Клейна адхіліла яго: яна сама будзе апекавацца Майкай, пакуль не перадасць яе мужу.