Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 24
з цыкла «Сэрца на далоні»
Завод рыхтаваўся выканаць дзесяцімесячны план да адкрыцця з’езда. На прадпрыемстве абвясцілі перадз’ездаўскую вахту, памножылі лозунгі і заклікі, але галоўная перамена выявілася не ў знешняй агітацыі, а ў рытмічнай арганізацыі працы. Цэхі, брыгады і службы пачалі працаваць без звыклых перабояў, якія раней выклікалі забеспячэнцы, транспартнікі, канструктары, ліцейшчыкі, механікі і планавікі.
Малады зборшчык Славік, які меў толькі два месяцы стажу, адчуў гэты новы працоўны рытм і захапіўся ім. Яму ўсё часцей даручалі самастойную работу, і ён стараўся выконваць яе старанна. Славік, звычайна скептычны да лозунгаў, пачаў уважліва чытаць цытаты з праекта Праграмы, спрабуючы зразумець, чаму ўсе — ад вахцёра да кіраўніцтва — сталі працаваць інакш.
У сталоўцы Славік абмеркаваў з таварышамі прычыны ранейшай нерытмічнай працы. Косця, Ходас, Генрых, Тарас і Васіль Лапацін па-рознаму жартавалі і разважалі пра адказнасць, «кібернетычную машыну» ў чалавечай галаве, прэміі і звычку крычаць «ура» замест таго, каб ліквідаваць праблемы. Размова паказала, што брыгада ўмее спалучаць гумар з сур’ёзным абмеркаваннем.
Пасля бойкі з Тарасам Славік не выйшаў на работу, бо саромеўся сіняка пад вокам. Дома ён сварыўся з сястрой Ірай і шукаў каньяк, каб прыкласці кампрэс. Выпадкова хлопец знайшоў яе дзённік і прачытаў пра каханне да мужчыны, чыё імя Іра спачатку хавала за займеннікам з вялікай літары.
Калі Славік зразумеў, што Іра кахае Тараса і бачыць у Машы саперніцу, яго жаданне пасмяяцца з сястры знікла. Ён адчуў да яе шкадаванне, але адначасова захацеў адпомсціць Тарасу за сябе і за Ірыну. Потым Славік пачаў думаць, ці не дапамагчы сястры адкрыцца Тарасу, каб той адмовіўся ад Машы. Ён называў Іру няспелай і наіўнай, але ўсё ж паклаў дзённік назад з пэўнай павагай.
Развагі пра сям’ю, каханне і пошукі каньяку былі спробай не думаць пра галоўнае: Славік баяўся, што Тарас раскажа пра бойку, а брыгада выганіць яго. Калі Косця і Генрых прыйшлі да яго па-сяброўску, ён зразумеў, што таварышы не здалі яго. Брыгада калектыўна прыдумала гісторыю пра падзенне з матацыкла, якой тлумачылі сінякі Славіка і Тараса.
У інтэрнаце хлопцы абмеркавалі, што рабіць са Славікам. Ходас патрабаваў выгнаць яго, бо баяўся ганьбы для брыгады. Генрых ператвараў гісторыю ў жарт, а Косця прапанаваў захаваць статус-кво і ўсім казаць, што яны ўпалі з яго матацыкла. Прапанову прынялі, пасля чаго спрачаліся, ці трэба аб’яўляць Тарасу байкот за тое, што ён сустракаецца з Машай.
Косця запярэчыў супраць калектыўнага кантролю над асабістым жыццём. Ходас, наадварот, лічыў, што члены брыгады павінны быць цалкам адкрытымі адзін перад адным і асуджаў індывідуалізм Тараса. Сам Тарас прызнаў, што нікога нельга прымусіць да шчырасці, і спадзяваўся, што Славік паступова паверыць у добрыя намеры таварышаў.
Пасля прымірэння знешне нічога не змянілася, але ўнутры брыгады захавалася напружанне. Тарас пакутаваў ад рэўнасці і падазраваў, што Маша ўсё яшчэ сустракаецца са Славікам. Маша не хлусіла: Славік тэлефанаваў ёй і дамагаўся спаткання, але яна жартам адказвала, што баіцца яго. Славік жа лічыў, што Тарас расказаў пра бойку, і таму ставіўся да яго падазрона.
У цесным праходзе паміж станкамі Славік і Тарас абмяняліся іранічнымі рэплікамі, аднак шчырай размовы не адбылося. Пазней Славік небяспечна пажартаваў каля крана, і Ніна публічна папракнула хлопцаў за недысцыплінаванасць. Косця і Генрых зрабілі Славіку вымову, а на наступны дзень ён запрасіў Ніну ў кіно. Дзяўчына доўга вагалася, але прыняла запрашэнне, бо ніхто раней не праяўляў да яе такой увагі.
Персанажы
Цытаты
— Тарас звяртаўся да Генрыха, ён быў іх «галоўны тэарэтык», — што прычыны арытмічнай работы, можа, яны і выяўляюцца… А калі работа наладзіцца так, як у нас цяпер, усялякі аналіз канчаецца.
— Нікога нельга абавязаць быць шчырым і адкрытым, — падсумаваў Тарас. — Славік павінен паверыць у нашу шчырасць. Ён сказаў гэта і спалохаўся: а як яму, брыгадзіру, праявіць сваю шчырасць пасля таго, што здарылася?
— Калі вы камуністычная брыгада, дык і паводзьце сябе па-камуністычнаму. Я праз дурняў у турму не хачу садзіцца. На гэты раз Косця і Генрых, якія добраахвотна шэфствавалі над Славікам, добра-такі намылілі карак яму.
Навігацыя
← Папярэдні раздзел · Усе раздзелы · Наступны раздзел →