Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 32
з цыкла «Сэрца на далоні»
Пасля публікацыі артыкула пра гарадское падполле Кірыла Шыковіч чакаў новых сведчанняў і званкоў, але спачатку яму тэлефанавалі пераважна сябры і чытачы. Адны віншавалі яго, другія пыталіся пра Зосю Савіч і пра людзей, якія разам з ёю змагаліся. Шыковіч разумеў, што час знішчыў або раскідаў па свеце большасць жывых сведкаў.
Кірыла сядзеў у кабінеце рэдактара і пераглядаў тры нумары газеты з уласным нарысам. Ён павінен быў дапісаць аповесць і ехаць у сталіцу, але пасля высвятлення многіх абставін страціў натхненне. Ён падсвядома чакаў новага факта, які зноў накіраваў бы яго працу і дапамог раскрыць праўду.
У рэдакцыю прыйшоў незнаёмы пажылы мужчына. Ён паводзіў сябе рэзка, не павітаўся і абвінаваціў Шыковіча ў тым, што той назваў у артыкуле падпольшчыка Сажанем, але не раскрыў яго сапраўднае імя. Мужчына заявіў, што цяпер сам скажа «бэ», і паведаміў: Сажань — гэта старшыня гарсавета Сямён Парфёныч Гукан.
Шыковіч успомніў, што мянушка ўзнікла яшчэ ў рабфаку, а ў гады вайны Гукан хацеў выпісаць пашпарт на імя Сажань. Наведвальнік сцвярджаў, што раней спрабаваў паведаміць пра Гукана, але за недаказанасць фактаў быў збіты. Ён прыйшоў і дзеля падзякі Шыковічу, і дзеля помсты Гукану, таму журналіст не адчуў да яго даверу.
Пасля сустрэчы Кірыла задумаўся, як чалавек, якога Зося і яе бацька ратавалі падчас вайны, мог пасля гэтага напісаць у органы дзяржаўнай бяспекі супраць Зосі. Ён дапускаў, што Гуканам кіравалі ўсеагульная падазронасць, страх або маральная подласць. Неадкладна Шыковіч вырашыў праверыць інфармацыю і адшукаць фотаздымкі Гукана за ўсе пасляваенныя гады.
На гарышчы рэдакцыі ён папрасіў фотакарэспандэнта Пецю Чарнавуса перагледзець архіў і сабраць усе здымкі Гукана. Пеця пагадзіўся выканаць працу за дзве бутэлькі каньяку. Атрымаўшы папку з фотаздымкамі, Шыковіч адправіўся да Зосі, бо хацеў праверыць, ці пазнае яна ў былым Сажані сучаснага Гукана.
Зося спалохалася яго нечаканага візіту і непакоілася, ці не здарылася нешта з Антонам Кузьмічам. Шыковіч паказаў ёй ранні здымак мітынгу 1946 года, дзе Гукан выступаў на пахаванні партызан і падпольшчыкаў. Зося адразу змянілася ў твары, але спачатку адмаўлялася кагосьці пазнаваць.
Калі Кірыла паказаў вялікі партрэт Гукана і спытаў, ці гэта Сажань, Зося ўхілілася ад простага адказу. Яна спытала, хто гэты чалавек, а, пачуўшы прозвішча Гукан, зразумела, каго яны з бацькам калісьці ратавалі. Зося хацела забыць гэтыя імёны і прасіла Шыковіча быць асцярожным, бо баялася не за сябе, а за яго.
Шыковіч спачатку рэзка заявіў, што Гукан павінен быць выкрыты і што за сваю кар'еру ён затаптаў праўду. Аднак, выйшаўшы на вуліцу, Кірыла паступова супакоіўся. Ён зразумеў, што адкрытая сварка можа адцягнуць увагу ад сутнасці справы і даць Гукану магчымасць абараняцца праз скандал.
Назіраючы зімовы горад, Шыковіч вярнуўся да спакою і разважлівасці. Ён вырашыў не ісці адразу ў гарвыканком і не ўчыняць сцэну, а працягнуць справу так, каб даказаць маральную віну Гукана. Кірыла пераканаўся, што праўда, нават калі яе хаваюць у архівах і спрабуюць утапіць у забыцці, усё роўна выйдзе на волю, таму ён накіраваўся ў гарком партыі.
Персанажы
Цытаты
— Што ж гэта ты, друг сітны, сказаўшы «а», не сказаў «бэ». Не хапіла духу? Ці замялі? ... Чаму не раскрыў, хто такі Сажань? Спалохаўся? Ну, канешне, куды табе!
Праўда, як бы глыбока яе ні закопвалі, у якія б віры ні тапілі, у якіх бы архівах ні хавалі, яна ўсё адно ўсплыве, вырвецца на волю і з'явіцца людзям у сваім першародным харастве.
Навігацыя
← Папярэдні раздзел · Усе раздзелы · Наступны раздзел →