Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 4
з цыкла «Сэрца на далоні»
Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.
Стомленасць пасля аперацый і раптовае адкрыццё прыгажосці Машы
Хірург сядзеў у ардынатарскай пасля трох гадзін працы каля аперацыйнага стала. Дзве складаныя аперацыі, асабліва апошняя, на дзіцяці, моцна стамілі яго, хоць ён меў вялікі досвед і славу лепшага хірурга вобласці.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D1%87_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Побач знаходзілася аперацыйная сястра, якая ўмела прадбачыць кожны яго рух і жэст.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD.jpg)
Яна разумела не толькі кожнае яго слова, але кожны рух, жэст. Варухнулася яго левае брыво — і яна ведала, які інструмент трэба падаць. Збегліся зморшчынкі на пераносіцы — і Маша папраўляла асістэнта.
Раней хірург назваў яе «залатой сястрой», маючы на ўвазе яе майстэрства, але лекары ўспрынялі словы як жарт пра агніста-рыжыя валасы. Яму стала шкада дзяўчыны, якую ён тады лічыў непрыгожай. Аднак калі Маша скінула касынку і паправіла валасы, ён упершыню за два гады ўбачыў яе сапраўдную прыгажосць.
Стройная, высокая; капа яе валасоў на фоне акна гарэла, як жар.
Маша адчула гэты позірк і застыла, спалоханая і ўзрадаваная разам.
Не, яна не проста была ўлюбёна ў гэтага дужага, разумнага, таленавітага чалавека. Яна кахала яго, глыбока, тайна, безнадзейна.
Хірург адчуў адказнасць за кожны свой рух: патушыў цыгарэту і проста прызнаўся, што стаміўся. Маша адразу ж змянілася, зрабілася зямной, а ён абняў яе за плечы па-сяброўску і сказаў, што яны застануцца добрымі сябрамі. Яна ўсміхнулася з удзячнасцю і выйшла, а праз некалькі хвілін вярнулася, каб нагадаць пра кансультацыю ў чатыры гадзіны ў трэцяй бальніцы.
Тамара Гаецкая: шматгадовыя дамаганні і хваравітая рэўнасць Галіны
Хірург не любіў трэцюю бальніцу з-за яе галоўнага лекара, з якой разам вучыўся ў медвучылішчы і паступаў у інстытут да вайны. Яна заляцалася да яго яшчэ тады, а пасля вайны, вярнуўшыся ў родны горад, заняла кіруючую пасаду і зноў знайшла яго. Калі Яраш заканчваў інстытут і штомесяц высылаў грошы на ўтрыманне Тараса, які жыў у цёткі Любы, яна некалькі разоў тактоўна дапамагла яму матэрыяльна.
Калі хірург ажаніўся, яна не змірылася.
Можна сказаць, што яна паставіла сабе за жыццёвую мэту: спакусіць яго, зрабіць палюбоўнікам. І вось ужо пятнаццаць год дамагаецца гэтай мэты, не грэбуючы нічым.
Яе заляцанні на людзях і званкі даводзілі жонку хірурга да хваробы, рэўнасць якой стала сапраўдным псіхозам, хоць мужчына ніколі не здраджваў ёй.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Аднойчы хірург паскардзіўся на гэта сваім сябрам. Муж-жартаўнік параіў паказаць настырнай жанчыне «мужчынскую сілу», каб яна сціхла, чым здзівіў гаспадара дому.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BB_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Яго жонка з гумарам заўважыла, што такой сілы ў мужа і не знайшлося б, а сама Галіна, скардзячыся, больш заўсёды знаходзіла падтрымку менавіта ў яе.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg)
Дарога ў трэцюю бальніцу і сустрэча з калгасніцай і хлопчыкам Мішам
Каб пазбегнуць сустрэчы з галоўным лекарам, хірург звычайна не даязджаў да бальніцы і прабіраўся праз скверык. Ён не адмаўляўся ад кансультацый толькі дзеля здольнага маладога хірурга, загадчыка аддзялення, якому дапамагаў пазбягаць памылак.
На гэты раз яго затрымала ў прахадной вясковая жанчына з трохгадовым сынам, якому пры нараджэнні няўмелая акушэрка вывіхнула ножкі.
Хірург агледзеў малога проста на лавачцы ў скверыку, паабяцаў, што праз паўгода хлопчык будзе бегаць, і напісаў запіску, каб яго паклалі ў яго аддзяленне. Маці расплакалася ад шчасця, а хлопчык сур'ёзна падзякаваў дзядзю-доктара.
У кабінеце Тамары: сіфон, халадзільнік і жартоўная помста Яраша
У гэты момант з'явілася галоўны лекар, уся ў белым, і папракнула хірурга за «прыватную кансультацыю» ў яе клініцы. Пры хворых яна заўсёды называла яго «прафесарам», і самому яму гэта было прыемна.
Калі маці з хлопчыкам пайшла, хірург з'едліва зазначыў суразмоўцы, што яна добрая толькі для сябе, а тая, каб пазбегнуць спрэчкі, запрасіла яго да сябе ў кабінет напіцца вады з сіфона.
У кабінеце хірург са здзіўленнем выявіў за занавескай халадзільнік, які тая трымала пад выглядам часовага. Яна наліла яму вады з сіропам, стала непрыстойна блізка і прызналася ў пачуццях, спрабуючы дамагчыся пацалунка.
Загнаны ў кут, ён нечакана падхапіў яе і паставіў на пісьмовы стол са шклянкай у руцэ, каб персанал мог убачыць свайго кіраўніка ў недарэчным становішчы праз акно. Разгубленая жанчына саскочыла на падлогу і засмяялася, назваўшы гэта прагрэсам.
Гнеў у калідоры, бязладдзе бальніцы і пагроза фельетонам
Ідучы следам за ім па калідорах, дзе хворыя ляжалі проста на ложках з-за цеснаты, хірург не стрымаўся і накрычаў на ўвесь корпус за бруд і бязладдзе ў бальніцы. Тая спрабавала апраўдацца адсутнасцю фінансавання, спасылаючыся на яго ролю старшыні гарадской камісіі.
На двары, пад сонцам, гнеў хірурга растаў, але ён успомніў пра ліст у рэдакцыю, дзе апісвалі, як яна выкарыстоўвае санітарную машыну ў асабістых мэтах, і паабяцаў дадаць туды факт з халадзільнікам. Жанчына, пачуўшы пра магчымы фельетон, пабляднела і холадна папярэдзіла, што ніколі гэтага не даруе, пасля чаго моўчкі пайшла назад.
Размова з Майзісам, стома Яраша і легенды пра грознага кансультанта
На ганку аддзялення загадчык хірургіі жартам заўважыў добры настрой калегі, а той запрасіў яго ў госці на дачу. Пасля агляду хворых стома зноў авалодала ім, і ён паскардзіўся на прадчуванне навальніцы.
Малады калега папрасіў яшчэ агледзець адну пацыентку тэрапеўтычнага аддзялення з цікавым выпадкам мітральнага стэнозу, і хірург, уздыхнуўшы, згадзіўся, хоць прыгадванне пра бязладдзе ў бальніцы зноў выклікала ў яго злосць.
Пра яго хадзілі перабольшаныя чуткі — быццам ён біў лекараў і мацюкаўся на аперацыях, хоць насамрэч ён толькі аднойчы вывеў вінаватага ў райком і аднойчы вылаяўся на асістэнта за памылку. Гэтыя выдумкі яго засмучалі, бо маладыя лекары пачыналі баяцца яго, нібы сапраўднага сівагаловага свяціла.
Хворая з мітральным стэнозам аказваецца Зосяй з падполля
У цеснай палаце маладая лекарка тэрапеўтычнага аддзялення расказвала пра хворую жанчыну, якая перанесла атаку рэўматызму ў нямецкім лагеры.
А шчокі заружавелі. Хвалюецца. І вочы… Якія вочы! І як яны глядзяць! Чаго толькі не бачыў за сваё жыццё і лекарскую практыку Яраш, але такія вось вочы яго заўсёды выводзілі з раўнавагі.
Гледзячы на худую, знясіленую хваробай жанчыну з прыгожымі светла-залацістымі валасамі, хірург падумаў пра тое, як вайна пакінула раны не толькі на гарадах, але і на людскіх сэрцах.
Вось яна, вайна. Збудаваны гарады. А сэрцы людзей… Сэрцы ранены
Раптам хворая шэптам вымавіла яго былыя падпольныя мянушкі — Кузьма, потым Віктар, і хірург адчуў, як праз рукі быццам прапусцілі электрычны ток. Ён пазнаў у ёй жанчыну, якую даўно лічыў загінулай.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%97%D0%BE%D1%81%D1%8F_(%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8C%D1%8F)_%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Хворая сама спакойна спытала, ці пазнае ён яе, і хірург, не здолеўшы стрымаць пачуцці, схіліўся над ложкам, узяў яе рукі ў свае і запытаў, адкуль яна з'явілася, а ўсё аддзяленне загула ад нечаканай сустрэчы.
— Зося? — прашаптаў ён так, што ўздрыгнула лекар, прыўзняліся на локцях хворыя, а Майзіс у захапленні пацёр рукі.