Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 6

З пляцоўкі Wikisum
Гэты пераказ створаны з дапамогай штучнага інтэлекту. Ён яшчэ не прайшоў рэдактарскую праверку і можа змяшчаць памылкі.
🚉
Сэрца на далоні. Раздзел 6
Легкадумнасць Славіка. Рэстаран, скандал з турыстамі і арышт
1963
Кароткі змест раздзела
з цыкла «Сэрца на далоні»
Арыгінал чытаецца за 23 хвілін
Мікразмест
Распешчаны малады асістэнт выпрасіў абед у рабочага, напіўся, пасварыўся з замежнымі студэнтамі і трапіў у працвярэзнік. Усвядоміўшы сорам і боль маці, ён атрымаў дзесяць сутак арышту за хуліганства.

Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.

Сумны Славік на прывакзальнай плошчы і сустрэча з Тарасам

На прывакзальнай плошчы стаяў малады асістэнт аператара тэлестудыі побач з дзвюма ярка размаляванымі дзяўчатамі. Ён круціў у руках ланцужок з ключамі ад машыны і спрабаваў дасціпнічаць, але адна дзяўчына толькі хіхікала з ветлівасці, а другая пазірала па баках, шукаючы кагосьці іншага.

Уладзіслаў (Славік) Шыковіч-малодшы — юнак каля 18 гадоў, асістэнт аператара на тэлестудыі, сын Шыковіча, модна апрануты, нахабны, іранічны, разгублены.

Юнаку было душна і сумна, грошай не было ні на рэстаран, ні нават на аўтобус да бацькоў на дачу.

Было душна і сумна. Хацелася пайсці ў рэстаран. Але грошай — ні капейкі. Нават не было на аўтобус, каб паехаць на дачу да бацькоў. Ды і сумна там, на дачы.

Ён злаваўся на бацькоў, што пабудавалі дачу і мелі грошы, а яму даводзілася харчавацца ў рабочай сталоўцы. Раптам праз плошчу ён заўважыў маладога брыгадзіра з завода, які чакаў загарадны аўтобус каля вялікай чаргі калгасніц.

Тарас Ганчароў — малады мужчына каля 23 гадоў, брыгадзір на заводзе, прыёмны сын Яраша, спакойны, прынцыповы, дабразычлівы, калектывіст.

Славік выпрошвае абед і ганьбіць дзяўчат

Славік падышоў да Тараса, шумна прывітаўся, а той, папрасіўшы жанчын з чаргі папільнаваць рэчы, адышоў з ім убок пагаварыць. Пры чарзе адна старая жанчына ўпікнула хлопца за тое, што ён не павязе такога мяшка сваім бацькам. Славік адказаў, што яго бацька возіць Яраша на машыне, а Ярашы не прыязджаюць на дачу з пустымі рукамі. Потым ён нахабна намякнуў, што галодны з раніцы, і папрасіў пайсці разам паабедаць у рэстаран. Тарас, хоць і сумаваў па сваіх і хацеў хутчэй дабрацца дадому, не мог адмовіць, бо лічыў, што сумленны чалавек павінен накарміць галоднага.

Па дарозе Славік раптам паказаў на знаёмых дзяўчат і прапанаваў узяць іх з сабой. Пачуўшы ад Тараса, што яны вульгарныя, ён груба перадаў гэтыя словы дзяўчатам. Тыя ў адказ абазвалі хамамі абодвух хлопцаў, чым моцна ўзлавалі Тараса.

У рэстаране: спрэчка пра працу, выпіўку, бацькоў і Рэмарка

У прывакзальным рэстаране Славік нечакана пераўтварыўся ва ўпэўненага, амаль паважнага гаспадара становішча: заказаў афіцыянтцы адбіўныя, каньяк, папрасіў замяніць брудны абрус і прадставіў ёй Тараса. Тарас, збянтэжаны такой фамільярнасцю і панібрацтвам з афіцыянткай, дадаў да заказу гуркоў з уласнага мяшка, прызначанага бацькам.

💁🏻‍♀️
Марына (афіцыянтка) — маладая жанчына, афіцыянтка прывакзальнага рэстарана, ветлівая, цярплівая, насмешлівая.

Тарас загаварыў пра сваю брыгаду, сказаўшы, што там весела адпачываюць, хоць і не піянераць без прычыны. Славік жа пачаў наракаць на нудны рэгламент, які бачыў, здымаючы для тэлехронікі швейную брыгаду.

Не жыве ж чалавек адной працай! А гэты рэгламент… Не выпі, не запалі, не вылайся, не прыцісні дзяўчыну… Мы здымалі для хронікі брыгаду на швейнай. Манахіні. Далібог.

За чаркай каньяку размова пайшла пра выпіўку, культуру паводзін і вольнасць моладзі. Тарас з'едліва заўважыў, што п'юць звычайна за бацькавы грошы, а Славік узлаваўся і пачаў даводзіць, што сам зарабляе пяцьдзесят шэсць рублёў і мае права на крытыку ўсяго, што яму не падабаецца. Ён пачаў высмейваць настаўнікаў-«атлусцелых дзядзькоў», чым моцна абурыў Тараса, у якога бацьку павесілі фашысты.

Пазней Славік прызнаўся, што яму сумна і нецікава жыць, што прафесія асістэнта аператара здаецца яму мізэрнай, а сам ён нічога не хоча, хіба што паляцець у космас. Ён з горыччу гаварыў пра свайго бацьку-пісьменніка, які хоць і паважаны ў горадзе, але менш вядомы, чым знакаміты хірург, прыёмны бацька Тараса.

Антон Кузьміч Яраш — мужчына сярэдніх гадоў, хірург, прыёмны бацька Тараса, умелы, аўтарытэтны, прынцыповы.
Кірыла Васільевіч Шыковіч — мужчына сярэдніх гадоў, журналіст і пісьменнік, бацька Славіка, паважаны, стрыманы, прынцыповы.

Сын журналіста, пісьменніка. Паважанага ў горадзе чалавека. Хоць кім паважанага? Чуў у чарзе? Ведаюць Яраша, і ніхто не ведае Шыковіча. Хто чытае сумныя фельетоны і нарысы!

Славік паскардзіўся, што бацька, раней дазваляючы яму ўсё, потым раптам стаў прынцыповым і адмовіў у грошах на інстытут, уладкаваўшы сына на тэлестудыю. Далей размова перайшла на літаратуру: Славік захапляўся Рэмаркам і кальвадосам, а класікаў лічыў нуднымі, за што атрымаў ад Тараса з'едлівы адказ. Тым часам за акном рэстарана адыходзіў хуткі цягнік, і Тарас, гледзячы на незнаёмую сумную дзяўчыну ў акне вагона, задумаўся пра яе лёс.

Чаму яна такая сумная? Не трэба, слаўная дзяўчына. Жыццё прыгожае.

Пасля п'янага выкліку Славіка Тарас паклікаў афіцыянтку, каб разлічыцца: яму трэба было ехаць. Ён заплаціў за абед і пакінуў незадаволенага Славіка ў рэстаране.

Тарас на дачы расказвае пра Славіка і засмучае яго маці

Дабраўшыся нарэшце на дачу, Тарас сустрэў радасную сястру, якая адразу заўважыла, што брат выпіў.

👧🏻
Наташа Яраш — дванаццацігадовая дзяўчынка, дачка Яраша, сястра Тараса, жывая, прамалінейная, вясёлая.

Хацелася хутчэй да сваіх. За тыдзень ён засумаваў па Віцю, Наташы, па бацьку, па Галіне Адамаўне. Яраша і цяпер, дарослы, Тарас клікаў бацькам.

Галіна Адамаўна Яраш — жанчына сярэдніх гадоў, жонка Яраша, маці Наташы і Віці, добрая, ласкавая, тактоўная.

Тарас расказаў маці Славіка, што яе сын зацягнуў яго ў рэстаран, схлусіўшы пра голад, і што ён там часта бывае і ведае ўсіх афіцыянтак. Пачуўшы гэта, жанчына рэзка змянілася з твару.

Валянціна Андрэеўна Шыковіч — жанчына сярэдніх гадоў, педагог, маці Славіка, жонка Шыковіча, добрая, вясёлая, адданая сыну.

Нешта жорсткае, калючае з'явілася ў яе твары. Можа, адчуўшы гэта, яна вінавата ўсміхнулася, прыгладзіла валасы на скронях.

Галіна Адамаўна дакорліва сказала Тарасу, што маці цяжка чуць такое пра сына, і што лепш было б памаўчаць.

Тарас настойваў, што маўчаць нельга, бо Славік ва ўсім расчараваны і можа трапіць у бяду, а брат Наташы, падлетак Віця, асадзіў сястру, калі тая ўпікнула Тараса, што той сам піў разам са Славікам.

👦🏻
Віктар Яраш — хлопчык-падлетак, сын Яраша і Галіны Адамаўны, брат Наташы.

Ва ўсім расчараваўся, усё яму абрыдла, усё не падабаецца. А мы будзем глядзець і маўчаць? У нас часта так робяць. Ад бацькоў хаваць, ад грамадскасці… Пакуль чалавек не апынецца ў балоце.

Славік п'е з графаманам у парку і ўцякае ад дружыннікаў

Тым часам Славік знайшоў у парку графамана, які хацеў надрукавацца ў газеце і спадзяваўся праз сына Шыковіча паўплываць на лёс сваіх вершаў. Той шчодра пачаставаў хлопца, і Славік, высмеяўшы перад Тарасам сваю працу, вырашыў не ісці на тэлестудыю. Хутка ў яго пачало дваіцца ў вачах — насупраць яму мроіліся «вялікія паэты», а міма пляцоўкі, як яму здавалася, увесь час хадзілі дружыннікі, якіх ён баяўся больш за міліцыю.

У момант прасвятлення ён уцёк ад надакучлівага графамана праз кусты і выйшаў з парку, каб пільнаваць бацькоўскую кватэру ад зладзеяў. Па дарозе дадому ён апынуўся каля гарадскога гатэля, які стаяў побач з кватэрай.

Скандал з ангельскімі студэнтамі, працвярэзнік і прысуд суда

Каля гатэля ў той вечар стаялі машыны з ангельскімі студэнтамі, што ехалі праездам у Ленінград. П'яны Славік захацеў абавязкова абмеркаваць з імі міжнародныя праблемы і пранік у рэстаран гатэля праз кухню, ведаючы ўсе хады. Ангельцы спачатку сустрэлі яго ветліва, але, пачуўшы жахлівае вымаўленне і бедны запас слоў, пачалі рагатаць. Абражаны рогатам, Славік перайшоў на родную мову і выкрыкнуў грубыя абразы і пагрозы.

Чаму ржаце, як шатландскія жарабцы? Чэрці рыжыя! Шпіёніць прыехалі? Куды атамную бомбу скінуць? Дык мы на вас дзесяць скінем! І ад вашага задрыпанага вострава не застанецца мокрага месца!

Пачуўшы і зразумеўшы яго па-руску, госці ўсхваляваліся, прыслуга рэстарана ўзнялася, і Славіка вывелі з гатэля і перадалі дружыннікам, якія, калі ён пачаў куралесіць, надавалі яму кухталёў. Прачнуўся ён ужо ў працвярэзніку, з болем ва ўсім целе, і ўспомніўшы натворанае, жахнуўся, уявіўшы гора маці. Яго адвялі ў народны суд, дзе справу разбірала знаёмая сям'і суддзя.

👩🏻‍⚖️
Зоя Цімафееўна (суддзя) — поўная жанчына сярэдніх гадоў з добрым тварам, народны суддзя, знаёмая Шыковічаў, строгая.

Славік глядзеў на яе з надзеяй на літасць, але жанчына, задумаўшыся толькі на момант, без лішніх роспытаў вынесла прысуд: дзесяць сутак.

За аснову пераказу ўзята электроннае выданне рамана (Мінск: Беларусь, 1969). Ілюстрацыі створаны з дапамогай ШІ.