Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 8
з цыкла «Сэрца на далоні»
Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.
Пераабсталяванне аперацыйнай і сумненні Яраша перад аперацыяй Зосі
Антон Кузьміч Яраш, загадчык хірургічнага аддзялення гарадской бальніцы, зноў пераабсталёўваў аперацыйную найноўшай апаратурай. Яго рэканструкцыі не раз палохалі чыноўнікаў аховы здароўя, аднак тыя не маглі супрацьстаяць яго хірургічнаму аўтарытэту і самі ганарыліся славай лепшага ў рэспубліцы аддзялення.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D1%87_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
Пераабсталяванне ён планаваў даўно, але раптам узяўся за работу сам, вечарамі, разам з манцёрамі, плоцячы ім прэміяльныя з уласнай кішэні. Сапраўднай прычынай такой спешкі была набліжаная аперацыя на сэрцы Зосі Савіч — жанчыны, якую ён ведаў усяго восем сутак, але ўжо лічыў блізкім чалавекам.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%97%D0%BE%D1%81%D1%8F_(%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8C%D1%8F)_%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Ён зрабіў сотні розных аперацый, нямала ўжо і такіх — на сэрцы. Але бадай ні да адной не рыхтаваўся з такой стараннасцю і адказнасцю. Як да найвышэйшага экзамену.
Часам уначы яго ахопліваў халодны страх за лёс пацыенткі — такі самы, як некалі, калі цяжка хварэў яго сын Віця.
Неяк уначы ён увесь захаладаў ад такой думкі, гэтак жа, як некалі, калі цяжка хварэў Віця і ён, хірург Яраш, страціўшы веру ў медыцыну, раптам падумаў, што сын можа памерці.
Хоць ведаў ён пра Зосю амаль нічога, яна ўсё роўна стала для яго асабліва блізкім чалавекам, бо ратавала яго ад смерці ў ваенныя гады і цяпер жыла ў яго думках і сэрцы больш за любога іншага хворага.
Просьба да Машы наведваць Зосю. Праўда пра падполле і разважанні пра моладзь
Пакуль Зосю лячылі тэрапеўты, Яраш наведваў яе рэдка, звяртаючыся строга на «вы». Разам з тым ён папрасіў сваю аперацыйную сястру наведвацца да хворай не як медык, а як добры сябар.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD.jpg)
Яраш не хацеў, каб раней часу ў бальніцы даведаліся пра тое, што менавіта гэтая жанчына некалі выратавала яго ад смерці, і таму адказаў на пытанне Машы неахвотна, а потым нават пажартаваў.
Падумаўшы пра легенды, ён сказаў пра другое: — Вы ведаеце, Маша, я не люблю казак. Але ёй расказвайце пра мяне любыя легенды... Пра маю хірургічную славу. Псіхічная падрыхтоўка.
Праз некалькі дзён Маша прыйшла да яго ў кабінет збянтэжаная, прызнаючыся, што не можа знайсці агульнай мовы з нелюдзімай хворай. Тады Яраш нарэшце адкрыў ёй, што Зося Савіч ратавала яго ў падполлі ад смерці, і папрасіў дапамагчы растапіць лёд у душы стомленай жанчыны.
Нечакана Маша папрасіла яго расказаць пра гэтую гісторыю на камсамольскім сходзе. Такая просьба прымусіла Яраша задумацца, наколькі ён сам аддаліўся ад маладога пакалення — ад свайго прыёмнага сына Тараса, ад Машы і ад іншых юнакоў, якія цяпер акружалі яго сям'ю.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81_%D0%93%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2.jpg)
Ён падумаў таксама пра Славіка Шыковіча, сына сваіх сяброў, і зразумеў, што за апошнія гады амаль не расказваў маладым пра сваё ваеннае мінулае, хоць мусіў напісаць пра загінулых таварышаў яшчэ адразу пасля вайны.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BA_(%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2)_%D0%A8%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Завяршэнне работ у аперацыйнай і вечар у бальнічным садзе
Асноўныя работы ў аперацыйнай былі закончаны, а Яраш яшчэ доўга дамагаўся, каб новая тэлеапаратура давала якасны адбітак на экране. Застаўшыся адзін увечары, ён праверыў устаноўку сам, і на экране раптам з'явілася сэрца — тады ён зноў падумаў пра Зосю, і яго ўласнае сэрца дало знаць пра сябе нечаканым штуршком.
Гледзячы праз акно на бальнічны сад, дзе гулялі хворыя, ён прыгадаў, што хутка трэба ехаць на дачу, і з непрыемнасцю падумаў, што зноў давядзецца тлумачыць сваёй раўнівай жонцы, дзе так затрымаўся, хоць і не злаваўся на яе, а толькі шкадаваў.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%AF%D1%80%D0%BE%D1%88.jpg)
У дзвярах ён убачыў Машу, якая толькі што вярнулася ад Зосі і расказала, што хворая пачала давяраць ёй і нават распавяла пра сваё жыццё.
Маша пасябравала з Зосяй і просіць пазнаёміць яе з Тарасам
Маша прызналася, што яны з Зосяй пасябравалі і больш ніякай падазронасці паміж імі няма. А потым нечакана папрасіла Яраша пазнаёміць яе з Тарасам. Здзіўлены такой просьбай, ён усё ж запрасіў дзяўчыну ў нядзелю на дачу, дзе яна магла б пазнаёміцца з яго прыёмным сынам.
Візіт Яраша да Зосі: размова пра мінулае жыццё і жаданне жыць
Яраш зайшоў у тэрапеўтычнае аддзяленне і застаў Зосю за простым заняткам — яна ела чарэшню каля акна. Убачыўшы яго, яна засаромелася, нібы саромелася цяпер больш, чым раней. Ён агледзеў яе ногі, адзначыў, што ацёк знік, а твар за два тыдні ў бальніцы значна памаладзеў.
Размаўляючы з ёй ужо не як лекар, а як блізкі чалавек, ён пацікавіўся яе самаадчуваннем, і яна адказала так, што ў яго здавіла горла.
— З мая сорак трэцяга я ніколі не адчувала сябе лепш, — сказала яна амаль шэптам, але так, што ў Яраша здавіла горла. Васемнаццаць год фізічных і душэўных пакут!
Яна расказала, што нідзе не адчувае сябе так добра, як цяпер, бо хоча жыць, і Яраш нечакана пазнаў у гэтых словах характар той адважнай дзяўчыны, якая некалі без страху трымала аўтамат у падполлі. Яны пагаварылі яшчэ пра яе ранейшую работу ў кравецкай арцелі, пра прафесію і пра чалавечую ўвагу, а потым Зося згадала, што да яе толькі што прыходзіла Маша і яны доўга гутарылі.
Успаміны Зосі пра пошукі Тараса ў акупацыі і пытанне пра калег доктара Савіча
Зося прыпомніла, як у дні акупацыі яна выконвала першае баявое заданне падпольшчыкаў — шукала маленькага Тараса, схаванага чужымі людзьмі. Яе бацька, стары асцярожны лекар, доўга не пускаў яе ў гэтую небяспечную справу.
_-_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87.jpg)
Спачатку Зося пайшла да суровай канспіратаркі, якая нічога пэўнага ёй не адказала і толькі спытала яе выдуманае імя.
Потым яна выдумала гісторыю пра сястру загінулага бацькі хлопчыка і абышла суседзяў з Каштанавай вуліцы, дзе даведалася страшную праўду пра гібель яго бацькоў і пра тое, што дзіця забралі ў нямецкі дзіцячы дом.
Слухайце, не трэба нам дабрачыннасці. Нічога нам не трэба. Нас корміць насельніцтва. Мы самі сябе кормім. Але няхай яны не забіраюць дзяцей. Навошта яны забіраюць дзяцей?
Гэтая скарга дырэктара дзіцячага дома тады напалохала і Зосю, і яе бацьку, бо стала вядома, што ў дзяцей бралі кроў і вывозілі іх у Германію. Тараса яна тады не знайшла, ён адшукаўся пазней і стаў прыёмным сынам самога Яраша. Пасля гэтай споведзі Яраш спытаў у Зосі, ці помніць яна калег бацькі з інфекцыйнай бальніцы, і яна змагла ўзгадаць толькі імя адной сястры, што заходзіла да іх пры акупацыі, ужо не памятаючы яе прозвішча.