Сэрца на далоні (Шамякін)/Раздзел 9
з цыкла «Сэрца на далоні»
Падзел пераказу на часткі — рэдакцыйны.
Раніца на дачы: прыезд гасцей і хлопаты на летняй кухні
Цёплай і звонкай летняй раніцай на дачы рана пачаліся гаспадарчыя клопаты, якімі рупліва займалася Галіна Адамаўна Яраш.
Побач з ёй пад стрэшкай гатавала ежу і дзялілася думкамі пра нялёгкі дачны лёс яе сяброўка Валянціна Андрэеўна Шыковіч.
Гаспадыням на летняй кухні ахвотна дапамагаў сціплы і працавіты малады чалавек Тарас Ганчароў.
Юнак спрытна распаліў пліту, прынёс сталы і дровы, пакуль жанчыны абмяркоўвалі чаканых візіцёраў перад тым, як да двара падкаціў аўтамабіль.
Знаёмства з Машай: ад недаверу і насцярожанасці да сімпатыі
На ганак у піжаме з замежным медыцынскім часопісам у руках выйшаў гаспадар лецішча Антон Кузьміч Яраш.
Ён павітаў прыбылых і збянтэжыў іх сваім жартам пра тое, што на рыбалку спазніўся яго калега Міхал Евелевіч Майзіс.
Разам з доктарам і ягонай завітой жонкай на дачу прыехала маладая госця Маша.
Дзяўчына вылучалася вогненна-рудымі валасамі і яркай сукенкай з кляновым лісцем, якая спачатку падалася гаспадыням занадта смелай. Пры знаёмстве з Тарасам яна выказала расчараванне, што ён не падобны на свайго бацьку. Калі мужчыны выправіліся на рэчку, Маша папрасіла дазволу застацца дапамагаць на кухні.
Надзеўшы фартух і завязаўшы касынку, дзяўчына хутка ўзялася за працу і прадэманстравала выдатныя кулінарныя звычкі:
Але сама яна мімаволі любавалася, як Маша гатуе салату... так спрытна валодае нажом, лыжкай, што той кухар вышэйшага класа... здаецца, не гуркі крышыць, а іграе на невядомым інструменце.
Маша расказала, што працавала некалі хатняй работніцай, каб падтрымаць бедных родных. Яе шчырасць і працавітасць заваявалі прыхільнасць Валянціны Андрэеўны, але насцярожаная гаспадыня пакуль яшчэ стрымлівала пачуцці.
Іра і Тарас: маці раптам адкрывае каханне дачкі
Неўзабаве пад паветку выйшла заспаная і насцярожаная дачка настаўніцы Іра Шыковіч.
Сустрэўшы новую знаёмую насмешлівым позіркам цераз акуляры, яна адчула непрыязь да яркай дзяўчыны, якая трымалася тут вельмі ўпэўнена. Маша адразу заўважыла гэтую пагарду і пачала гаварыць з Тарасам пра свае далёкія дзіцячыя ўспаміны пра вайну і бацьку, чым яшчэ больш зачапіла самалюбства дачкі. Нечакана для ўсіх заўсёды замкнёная дзяўчына прапанавала хлопцу разам пакупацца, а пасля адмовы імкліва схапіла вёдры і пабегла ў лясніцтва па пітную ваду.
Маці аслупянела ад такіх паводзін сваёй дачкі, бо ведала яе сарамлівасць, і раптам у яе свядомасці з'явілася нечаканае прасвятленне:
І раптам зіхнула думка: Іра, яе Іра закахана ў Тараса. Гэта так відавочна. Яна ўмела хаваць сваё каханне, пакуль яму нічога не пагражала. А ўбачыла гэтую рудую, адчула саперніцу... І знікла сарамлівасць...
Вярнуўшыся з вадой, дачка ахвотна пайшла з Тарасам пілаваць дровы, хоць ніколі гэтага не рабіла. Маці перажывала першыя пакуты за яе лёс, а гаспадыня тым часам падумала, што такі саюз засцярог бы яе ўласнага мужа.
Снеданне пад дубамі: Шыковіч зачараваны Машай, гутаркі за сталом
Пасля марнага чакання рыбакоў стол накрылі пад дубамі, дзе з галаўным болем з'явіўся Кірыла Васільевіч Шыковіч.
Побач сядзела непасрэдная дачка гаспадароў Наташа Яраш, якая не магла адарвацца ад смешнай кнігі.
Убачыўшы прывабную Машу, пісьменнік адразу павесялеў і пачаў завіхацца каля яе, скардзячыся на складаную творчую працу над дакументамі і гістарычнымі архівамі. Ягоная жонка з добразычлівай іроніяй назірала за гэтым рамантычным заляцаннем. Сама госця ела з дзіцячым захапленнем і апетытам. Неўзабаве стомленая клопатамі Галіна Адамаўна заснула на коўдры, а Тарас з Наташай панеслі сняданак рыбакам.
Вяртанне Славіка: сустрэча з Машай і спрэчка пра лёс чалавецтва
Пакуль жанчыны прыбіралі пасля снедання, пад паветкай перад маці раптам укленчыў пастрыжаны Уладзіслаў (Славік) Шыковіч.
Убачыўшы роднага хлопца худым і вінаватым, настаўніца імгненна забылася на былыя крыўды і адчула шчымлівую матчыну пяшчоту:
Нясцерпна хацелася ўзяць мокрымі рукамі яго дурную галаву, прытуліць да грудзей, пацалаваць, а потым накруціць гэтыя любыя ружовыя вушы. Салодка было недзе глыбока ў грудзях і горка ў горле.
Маці загадала сыну зняць дурацкую вяровачку з шыі. Падняўшыся, юнак убачыў Машу і жартам назваў яе марсіянкай. Дзяўчына спачатку папракнула яго за п'яныя выбрыкі, але хутка паціснула руку, назваўшыся аперацыйнай сястрой. Пасля гэтага жанчыны пачалі частаваць галоднага хлопца лепшымі стравамі.
Падмацаваўшыся, ён паведаміў пра сваю дзесяцісуткавую адседку і распачаў гарачую спрэчку пра пагрозу новай сусветнай бойні, запярэчыўшы веры маці ў чалавечы розум:
Нічога гэтага людзі не перамаглі! Не цешце сябе! ... Перамаглі ў адной вайне, каб пачаць другую? Такую, у якой ужо не будзе ні пераможаных, ні пераможцаў. Застанецца адзін попел.
Сястра назвала хлопца панікёрам, аднак Маша цвёрда заявіла, што людзі жывуць і будуць жыць. Неўзабаве да іх падышоў бацька, і юнак сустрэў яго звыклым нахабным жартам пра турму. Зразумеўшы, што яны не палаяцца, Маша ціха пайшла да ляснога ручая, куды праз хвіліну паклікаў яе Славік.